Favori podcast'lerini takip et, çevrimdışı ve arabada CarPlay ve Android Auto ile dinle, her zaman kaldığın yerden devam et. Ücretsiz dene.
Psikoloji Saati'nde Gündem: Yeme BozukluklarıRadyo Radar ve Kayseri Radar ortak yayınında Merve Esersoy’un sunduğu “Psikoloji Saati” programının bu haftaki konuğu Diyetisyen Ayşegül Ünsal oldu. Programda, toplumda giderek yaygınlaşan ancak çoğu zaman fark edilmeyen bir sorun olan yeme bozuklukları ele alındı.Uzman Konuk: Diyetisyen Ayşegül Ünsal Kimdir?Ayşegül Ünsal, iki yıl önce diyetisyenlik eğitimini tamamladıktan sonra hem yüz yüze hem de online danışmanlık hizmeti sunuyor. Aynı zamanda psikoloji eğitimi alan Ünsal, psikolojik bilgi birikimini diyetisyenlik mesleğiyle birleştirerek danışanlarına daha kapsamlı destek veriyor.Yeme Bozuklukları Nedir, Nasıl Anlaşılır?Ünsal'a göre, yeme bozukluğu yalnızca fazla yemek yemek ya da az yemekle sınırlı değil. Önemli olan bu davranışların süreklilik göstermesi. Kişinin kendini bilinçli olarak kısıtlaması, aşırı yemek yeme sonrası pişmanlık yaşaması gibi davranışlar yeme bozukluğu kapsamında değerlendiriliyor.Beden Algısı ve Sosyal Medya EtkisiBeden algısının bozulması, yeme bozukluklarının temel nedenlerinden biri. Özellikle sosyal medyada yayılan “ideal beden” algısı, bireylerin kendi vücutlarını olduğundan farklı algılamalarına neden oluyor. Ünsal, çocukluk döneminden itibaren Barbie bebekler ve sosyal medya gibi etkilerin beden algısını ciddi şekilde etkilediğini vurguluyor.Akran Zorbalığı ve Aile TutumlarıProgramda, akran zorbalığının da beden algısı üzerinde derin etkiler yarattığına dikkat çekildi. “İskelet gibisin” gibi yorumlar, çocuklukta kişide iz bırakabiliyor. Ailelerin destekleyici değil, yargılayıcı tutumlar sergilemesi de çocuğun özgüvenini zedeliyor ve ileride yeme davranışlarını etkiliyor.Yeme Bozukluklarının TürleriDiyetisyen Ünsal, başlıca yeme bozukluklarını şöyle sıralıyor:Anoreksiya Nervoza: Kişi kendini kilolu görür, beslenmesini ciddi şekilde kısıtlar.Bulimiya Nervoza: Aşırı yemek yedikten sonra kusma ya da müshil gibi yöntemlerle telafi etme davranışı gösterir.Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu: Kişi kısa sürede büyük miktarda yemek yer ve sonrasında pişmanlık duyar, fakat telafi edici davranış göstermez.Duygusal Açlık: Gözle Görülmeyen TehditDuygusal açlık, kişinin fiziksel olarak tok olmasına rağmen duygusal boşlukları yemekle doldurmaya çalışmasıdır. Meditasyon, spor, sosyal etkileşim gibi faaliyetler yerine yemekle duygusal doyum aramak, sağlıksız bir alışkanlığa dönüşebilir.Psikolojik Faktörlerin EtkisiYeme bozukluklarının arkasında depresyon, anksiyete, özgüven eksikliği ve değersizlik hissi gibi psikolojik faktörler yatıyor. Ünsal’a göre bu durumlar kişiyi kısır döngüye sokar: Yeme davranışı kötü hissi bastırır, ancak sonrasında pişmanlık tekrar kötü hissi tetikler.Bütüncül Tedavi ŞartYeme bozuklukları sadece diyetle çözülemez. Diyetisyen ve psikolog iş birliği gereklidir. Çünkü kişi kilo verse bile zihnindeki çarpık düşünceler devam ettiği sürece bozuk yeme davranışları tekrar eder.Grup Terapileri ve Bireysel YaklaşımÜnsal, tedavi sürecinde bireysel ya da grup terapilerinin kişinin ihtiyacına göre planlanması gerektiğini söylüyor. Grup terapileri bazen empati geliştirerek fayda sağlayabilirken, bazı bireylerde kaygı düzeyini artırabiliyor.Terapi Yöntemleri ve FarkındalıkEn etkili yöntemlerden biri bilişsel davranışçı terapi. Bu yöntemle kişinin yanlış düşünceleri yerine sağlıklı düşünceler geliştirmesi hedefleniyor. Ayrıca EMDR gibi travma odaklı terapiler de kullanılabiliyor.Sosyal Medya ve Yeme DavranışlarıMukbang videoları ve idealize edilmiş beden görselleri bireylerde baskı yaratıyor. Ünsal, sosyal medyada fazla vakit geçiren bireyler için “dijital detoks” önerisinde bulunuyor.Genetik mi, Çevre mi?Yeme bozuklukları genetik yatkınlıkla ilişkili olabilse de, aile tutumları çok daha belirleyici. Özellikle çocukların zorla yemek yedirilmesi, ileride yeme davranışlarının bozulmasına zemin hazırlıyor.