Sait Faik Abasıyanık : Eftalikus'un Kahvesi

" Sait Faik’in "Eftalikus’un Kahvesi" hikayesi, sadece bir mekan tasviri değil; yazarın kendi kimliğiyle ve toplumun ona bakışıyla yüzleştiği bir metindir.1. Genç Adam ve "Yazarlık" SorgusuHikayenin bir bölümünde kahvedeki genç bir adam anlatıcıya (yazara) yaklaşır ve hikayelerini nasıl yazdığını sorar. Bu sahnede Sait Faik'in o meşhur hassasiyeti devreye girer:Şüphe ve Alay: Genç adamın soruları dışarıdan bakıldığında masumca bir merak gibi görünse de, yazarın içinde bir kuşku uyanır. Acaba bu genç adam onunla alay mı ediyor? Onu "hayalperest" veya "garip işlerle uğraşan biri" olarak mı görüyor?Hakikat mi, İstihza mı?: Sait Faik, toplumun "yazarlık" eylemine bir iş veya zanaat gibi bakmamasından dolayı hep bir huzursuzluk duyar. Genç adamın ilgisi samimi olsa bile, yazar kendi içinde "insanların gözünde neyim?" sorusunu sorar. Bu bölüm, sanatçının toplum içindeki yalnızlığını ve anlaşılma kaygısını çok iyi özetler.2. Kör İvan ve Mahmut Bey: "Gönül Gözüyle" GörmekHikayenin en etkileyici karakterlerinden biri şüphesiz Kör İvan'dır. İvan'ın Mahmut Bey ile olan sohbeti, hikayeye metafizik bir derinlik katar:Zamanı ve Kişileri Bilmek: İvan kördür ama çevresinde olup biten her şeyi, kimin geldiğini ve saatin kaç olduğunu şaşırtıcı bir isabetle bilir.Duyuların Ötesi: Mahmut Bey ve İvan arasındaki konuşmada, İvan'ın bu "görme" biçimi sorgulanır. İvan, saati güneşin tenindeki sıcaklığından, insanların kim olduğunu ise ayak seslerinden, kokularından veya havadaki değişimden anlar.İvan'ın Saati: İvan için zaman, mekanik bir akrep yelkovan değil; doğanın ve insanın ritmidir. Onun bu yeteneği, kahvedeki diğer "gören" ama aslında pek çok şeyi "fark etmeyen" insanlara karşı bir üstünlük gibidir.Neden Bu Detaylar Önemli?Sait Faik bu sahnelerle aslında bize iki farklı "görme" biçimi sunar:Yazarın Gözü: İnsanların niyetini (alay mı ediyor, gerçek mi?) sezinlemeye çalışan, huzursuz ama keskin bir göz.Kör İvan'ın Gözü: Gözleri kapalı olsa da hayatın hakikatini, zamanı ve insanı ruhuyla hisseden bir bilge.Eftalikus’un kahvesi bu yüzden sıradan bir kahve değildir; körlerin gördüğü, görenlerin ise (yazar gibi) şüpheye düştüğü bir **"insanlık laboratuvarı"**dır.Sait Faik'in bu "kör bilge" karakterlerine duyduğu hayranlık, onun pek çok hikayesinde (örneğin "Kör Mustafa") karşımıza çıkar.#saitfaikabasıyanık #eftalikusunkavesi