3099 - 12.söz-1.esas-en belîğ bir tercümânıdır

Elhamdülillah Rabb'il Âlemîn. Yani Peygamber Efendimizle direkt alakalı yerler de var. Ama bütün külliyat alakalı. Çünkü hepsi nur-u Muhammediye. Ders-i Muhammediyedir. Aleyhissalatu vesselam. Bu 12. Söz'de bakalım bir alakası çıkacak mı yani? 12. Söz. Bismillahirrahmanirrahim. Ve men yü'tel hikmete fekad utiye hayran kesira. Kur'an-ı Hakîm'in hikmet-i kutsiyesi ile felsefe hikmetinin icmalen müvazenesi. Hem hikmet-i Kur'aniyenin insanın hayat-ı şahsiyesine ve hayat-ı içtimaiyesine ve hayat-ı içtimaiyesine verdiği ders-i terbiyenin gayet kısa bir fezlekesi. Hem Kur'an'ın sair kelimat-ı ilahiye ve bütün kelamlara cihet-i üçaniyetine bir işarettir. İşte bu bölümde dört esas vardır. Birinci esas hikmet-i Kur'aniye ile hikmet-i fenniyenin farklarına şu gelecek hikaye-i temsiliye dürbünü ile bak. Hikmet-i Kur'aniye ile hikmet-i fenniyenin farklarına şu gelecek hikaye-i temsiliye dürbünüyle bak. Yani ne ile neyin farkı anlatılacak? Hikmet-i Kur'aniye ile hikmet-i fenniye. Hikmet-i Kur'aniye ne demek? Hikmet-i fenniye ne demek? Arasındaki o mühim fark nedir? Onu gösterecek bir temsille, temsiliye dürbünüyle bak. Hikmet. Hikmet kelime karşılığı gaye, maksat. Bir şeyin ne için yapıldığı yani hedefi. Değil mi hikmet? Mesela bunun hikmeti nedir diyorsun. Yani niçin yapıyorsun bunu? Amacın ne? Hizmet. Yani Kur'an'ın amacı, maksadı ne? Fennenin, felsefenin amacı, gayesi ne? Ondan sonra onları gösterecek bakalım. Bir zaman hem dindar hem gayet bir hâkim-i namdar istedi ki Kur'an-ı Hakîm'in maanisindeki kutsiyetine ve kelime adındaki icazına şayeste bir yazıyla yazsın. O muciz numune-i akamete harika bir libas giydirilsin. İşte ona kaç saat Kur'an'ı pek acip bir tarzda yazdı. Bütün kıymetli cevherleri yazısında istimal etti. Hakayıkının tenevvühüne işaret için bazı mücessem hurufatını elmas ve zümrüt ile ve bir kısmını lülü ve akik ile ve bir taifesini pırlanta ve mercanla ve bir nevini altın ve gümüş ile yazdı. Hem öyle bir tarzda süslendirip münakkaş etti ki okumayı bilen ve bilmeyen herkes temaşasından hayran olup istihsan ederdi. Bâhusus ehli hakikatın nazarına o suri güzellik manasındaki gayet parlak güzelliğin ve gayet şirin tezyinatın işareti olduğundan pek kıymetli bir antika olmuştur. Bir daha okuyalım. Bir zaman hem dindar hem gayet sanatkâr bir hâkim-i namdar. Yani hem dindar olması hem de sanatkâr olması. Dindarlık nedir? Maneviyat, maneviyat sahibi hem de maddiyata da hakim. Maddi ve manevi olarak. Yani bir manayı biliyor, manayla alakalı. Aynı zamanda o manayı da manaya göre de bir sanat icra edebiliyor. Yani mana ikisi de var. Hem dindar hem gayet sanatkâr, bir hâkim-i namdar istedi ki Kur'an-ı Hakîm'i maanisindeki kutsiyetine ve kelime altındaki icazına şayeste bir yazı ile yazsın. Yani Kur'an-ı Hakîm şu an nasıl yazılıyor? Normal matbaada yazılıyor değil mi? Bu zat nasıl istiyor? Öyle normal mürekkeple değil de manasındaki, manalarındaki kutsiyetine ve kelime altındaki icazına şayeste bir yazıyla yazsın. Manasında çok yüksek kutsi manaları var. Kelime kelime altındaki mucizelik vechesi var Kur'an'ın. Onlara uygun layık bir yazıyla yazsın. O muciz makamete harika bir libas giydirilsin. Mesela bir gazete yazıcısını altına yazsın. Millet der ki ya sen bunun ne değeri var ki yani ne mana ifade ediyor ki yani bu kadar kıymetli bir şey kullanmışsın diye güler yani adam. Ama Kur'an'ı altına yazsan Kur'an'ın manası bildiği hakikatlar kıymetli dolayı tam yakışmışlar mesela. Değil mi? Mesela 19. Mektup'ta öyle bir Peygamberimizin mucizelerinden bahseden bir sayfa var. Bu sayfa diyor altın ve elmas ile yazılsa liyakatı var diyor. Bakıyorsun o sayfanın anlattığı. Değil mi hülasa. Peygamberimizin mucizelerini hülasa etmiş. Değil mi orada bir sayfa boyunca mesela. Yani çok kıymetli manalar ifade ettiği için altınla yazılsa değeri var diyor. E Kur'an'da Cenab-ı Hak'tan bahsediyor. Bahsediyor. Onun ondan sonra bu kâinatı yaratma sebebinden bahsediyor. Bir tane isteklerinden bahsediyor. O zaman diyor işte onun kıymetine uygun bir yazıyla yaz