3118 - 16.söz-1.şua-05.ders-Acaba, maddeden mücerred ve muallâ

16. Söz. İşte şu anın devamını okuyoruz. Bu 5. ders. Bismillahirrahmanirrahim. Bir tek zat muhtelif meraya vasıtasıyla külliyet kesbeder. Cüzi hakiki iken umumi şuunata malik bir küllî hükmüne geçer. Bir tek zat muhtelif meraya vasıtasıyla külliyet kesbeder. Bir tek zat muhtelif aynalar vasıtasıyla külliyet kesbeder. Yani bir taneyken 1.000 tane olur, milyon tane olur. Bir taneyken bir iş yaparken 1.000 tane olur, 1.000 milyon tane olur. 1.000 tane milyon tane işi yapar. Yani bir tek zat muhtelif meraya vasıtasıyla külliyet kesbeder. Cüzi hakiki iken umumi şuunata malik bir külliyet hükmüne geçer. Sadece bir zatı varken ondan sonra umumi şuunata malik bir küllî hükmüne geçer. Mesela bir güneş, güneş bir saniye verecek de yani bir kişi bir eser yapabilirken işte aynalar vasıtasıyla çoğalıyor. Aynalar dediğince bu sefer işler yapmaya başlıyor. Cüzi hakiki iken umumi şuunata malik bir küllî hükmüne geçer. Mesela şems bir cüzi müşahhas iken eşya-i şeffafe vasıtasıyla öyle bir küllî hükmüne geçer ki ruhi zemini timsalleriyle, akisleriyle dolduruyor. Şems bir cüzi müşahhas iken güneş mesela orada bir tane müşahhas bir cüz iken, bir zat iken eşya-i şeffafe vasıtasıyla şeffaf eşyalar vasıtasıyla öyle öyle bir küllî hükmüne geçer ki, ruhi zemini timsalleriyle, akisleriyle dolduruyor. Yeryüzündeki cam parçaları, işte aynalar, denizin zerreleri, damlaları, karanlık şişecikleri filan hepsi o güneşin, güneşten gelen güneşin ışığıyla güneş o bütün o şeffaf eşya vasıtasıyla küllî hükmüne geçiyor. Ruhi zemini timsalleriyle, akisleriyle dolduruyor. Hatta katarat ve parlak zerrat adedince cilveleri bulunuyor. Ne kadar katreler varsa denizin katreleri adedince, parlak zerreler adedince cilveleri bulunuyor. Hepsi cilvesi oluyor. Mesela 1.000 tane zerre varsa ondan sonra 1.000 tane cilvesi oluyor. Milyon tane şey varsa ayna varsa milyon tane o oluyor. Hatta katarat ve parlak zerrat adedince cilveleri bulunuyor. Çok muazzam bir şey mesele. Güneşin harareti, Muhammed hoş geldin. Güneşin harareti ve ziyası ve ziyanın içinde olan yedi renkli elvan-ı sebası her birisi mukabilindeki eşyaya muhit am ve şamil oldukları halde. Efendim hoş geldin. Aleykümselam. Güneşin harareti ve ziyası ve ziyanın içinde olan yedi renkli elvan-ı sebası. Güneşi biliyoruz değil mi Abdülhamid abi? Güneş var. Harareti, ziyası ve ziyanın içinde olan yedi renkli elvan-ı sebası. O ışığın içerisinde de yedi renk var. O prizmalarla, şeylerle o ayrıştırıldığı zaman görüyoruz değil mi? O renkleri. Güneşin harareti ve ziyası ve ziyanın içinde olan yedi renkli elvan-ı sebası. Her birisi mukabilindeki eşyaya muhit am ve şamil oldukları halde. Çünkü güneş mesela oradan dünyaya bütün dünyaya kaplayacak şekilde daha da geniş tabii. Ondan sonra ışığını gönderiyor. Mukabilindeki eşyaya muhit. Yani ne kadar karşısında dünyada ne kadar eşya varsa hepsini ihata ediyor. Am ve şamil oldukları halde. Belli bir yere değil de tamamına ışığını gönderiyor dünyanın. Her bir şeffaf şey dahi güneşin timsali ile beraber harareti hem ziyayı, hem elvan-ı seb'ayı göz bebeğinde saklıyor. Mesela güneşin mukabili bir aynaya baksak aynanın içerisinde ondan sonra güneşin harareti gelmiş, değil mi? Harareti yansıtıyor. Işığını yansıtıyor. Bir de cilve-i aksi de var. İcabına yedi rengi de var. Öbür aynada da var. Öbür aynada da var. Öbür aynada da. Mesela milyon tane ayna olsa milyon tane cilvesi olmuş oluyor. Gördü göz bebeğinde saklıyor. Ve safi kalbini ona bir taht yapıyor. Yani taht mesela tahta oturmak ne demek? Mesela tahta oturduğunda yönetim idareyi almış oluyorsun ya. Yani artık yani o her bir cam parçasında da o cilve güneşin cilvesi bir güneşçik olarak yine o kendine mahsus bir eser orada yapabiliyor. Hükmedebiliyor. Öbür de öbür de öbür de. Demek şems vahidiyet haysiyetiyle ona mukabil umum eşyaya muhit olduğu gibi ehadiyet cihetiyle her bir şeyde güneş çok vasıflarıyla beraber bir nevi cilve-i zatıyla bulunur. Demek şems vahidiyet haysiyetiyle. Yani vahidiyet ne demek? Tamamını kapsayacak bir kapasited