102. De rol van lokale overheid in witwaspreventie - van Hal en Badura

Bestuurlijke weerbaarheid en witwaspreventie: waar netwerken risico’s worden

In deze tweede aflevering van de AMLC-podcast tweeluik over netwerkcorruptie staat bestuurlijke weerbaarheid centraal. Te gast zijn Marije van Hal (gemeente Eindhoven) en Nicolien Badura (gemeente Rotterdam), beiden gespecialiseerd in integriteit en weerbaarheid binnen het lokaal bestuur.

We bespreken hoe gemeenten kwetsbaar kunnen worden voor netwerkcorruptie: een subtiele vorm van beïnvloeding waarbij privé-, informele en professionele netwerken door elkaar gaan lopen. Juist omdat netwerken onmisbaar zijn in het bestuurlijk en ambtelijk werk, schuilt het risico vaak niet in bewuste corruptie, maar in onbedoelde belangenverstrengeling.

Aan bod komt:

• Wat bestuurlijke weerbaarheid precies inhoudt

• Hoe druk, tijdgebrek en maatschappelijke polarisatie kwetsbaarheid vergroten

• Waarom netwerkcorruptie een reëel witwasrisico vormt

• Hoe vergunningen, subsidies en besluitvorming onbedoeld witwassen kunnen faciliteren

• Het belang van cultuur, tegenspraak en psychologische veiligheid binnen organisaties

• Concrete maatregelen zoals weerbaarheidsscans, advies bij nevenfuncties en het vier-ogen-principe

De aflevering laat zien dat effectieve witwasbestrijding niet alleen begint bij detectie en opsporing, maar juist aan de voorkant, in integere besluitvorming en weerbare organisaties.

Onderzoek dat verband legt tussen langdurige macht, bestuurlijke verantwoordelijkheid en (de kans op) corrupt gedrag of verminderde responsiviteit tegenover kritiek of publieke controle.Dit blijkt uit een heel aantal onderzoeken. Het beste wordt het samengevat in het boek The Moral Organization van Naomi Ellemers en Dick de Gilder. Een toegankelijk boek (met uiteraard goede bronvermelding) .Tevens aangetroffen in:

1. Marko Klašnja (2015)

Corruption and the Incumbency Disadvantage: Theory andEvidence (Journal of Politics) samenvatting enreferentiepagina:
https://www.jstor.org/stable/26288984(JSTOR)

2. Tsur (2022)Political tenure, term limits and corruption (EconomicsLetters /PII-model):
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176268021001348(ScienceDirect)