Wszechnica FWW - Nauka · 29 paź 2026 · 29:35
Słuchaj w aplikacji Podli 🎧
Obserwuj ulubione podcasty, słuchaj offline i w samochodzie z CarPlay i Android Auto, i zawsze wracaj tam, gdzie skończyłeś. Wypróbuj za darmo.
Wykład dr hab. Mariusza Skałby w ramach XXX Festiwalu Nauki w Warszawie [26 września 2026 r.]Czy w matematyce zawsze warto zajmować się najbardziej prestiżowymi problemami? A może czasem lepiej wybrać obiekt trochę mniej „szlachetny”, ale za to taki, o którym da się powiedzieć znacznie więcej?Dr hab. Mariusz Skałba opowiada o szczególnej strategii badawczej, którą żartobliwie nazywa „biednie, ale dużo”. Jej matematycznymi bohaterami są liczby będące sumami dwóch kwadratów liczb całkowitych, np. 13 = 3² + 2² czy 17 = 4² + 1².W porównaniu z liczbami pierwszymi są one mniej „elitarne”, ale występują częściej i mają wiele ciekawych własności. Prof. Skałba pokazuje m.in., że liczby postaci 4k+3 nie mogą być sumami dwóch kwadratów, a także że zbiór takich sum jest zamknięty na mnożenie: jeśli dwie liczby są sumami dwóch kwadratów, to ich iloczyn również nią jest.To prowadzi do porównań z klasycznymi problemami teorii liczb.Pojawiają się liczby pierwsze bliźniacze i ich „uboższy” odpowiednik: trzy kolejne liczby, z których każda jest sumą dwóch kwadratów. W przeciwieństwie do słynnej hipotezy o nieskończonej liczbie bliźniaczych liczb pierwszych, tutaj można stosunkowo prosto wykazać, że takich „trojaczków” jest nieskończenie wiele.Podobnie jest z hipotezą Goldbacha. Klasyczna wersja mówi, że każdą liczbę parzystą większą od 2 można zapisać jako sumę dwóch liczb pierwszych – i do dziś pozostaje nieudowodniona. Jej „uboższy” odpowiednik prowadzi natomiast do znanego twierdzenia Lagrange’a: każdą liczbę naturalną można przedstawić jako sumę czterech kwadratów.Wykład pokazuje więc, że prostsze obiekty nie muszą być mniej interesujące. Czasem właśnie dzięki nim można dostrzec struktury i prawidłowości, które w świecie liczb pierwszych pozostają bardzo trudne albo całkowicie otwarte.Na końcu prof. Skałba przechodzi do równań diofantycznych i pokazuje, jak pytania o liczby pierwsze oraz sumy dwóch kwadratów można wplatać w klasyczne równania typu Pella.To wykład o teorii liczb, ale także o samym sposobie uprawiania matematyki: czy lepiej mierzyć się z problemem wielkim i sławnym, czy z mniejszym, ale takim, w którym można naprawdę coś odkryć?Dlaczego nie każda liczba jest sumą dwóch kwadratów?Co wspólnego mają takie liczby z liczbami pierwszymi?Czy istnieje nieskończenie wiele „ubogich trojaczków”?Jak wygląda „biedniejsza” wersja hipotezy Goldbacha?I dlaczego czasem bardziej opłaca się badać problem skromniejszy, ale rokujący na rozwiązanie?Zapraszamy na wykład dr. hab. Mariusza Skałby, prof. ucz. „Biednie, ale dużo”, zarejestrowany podczas XXX Festiwalu Nauki w Warszawie 26 września 2026 roku.Dr hab. Mariusz Skałba, prof. ucz. – matematyk związany z Wydziałem Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego, zajmujący się przede wszystkim teorią liczb i równaniami diofantycznymi.#Matematyka #TeoriaLiczb #LiczbyPierwsze #HipotezaGoldbacha #RównaniaDiofantyczne #FestiwalNauki #MariuszSkałba #WszechnicaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/
Odcinki: Wszechnica FWW - Nauka