8 Het verschil maken

Wanneer heb ik een verschil gemaakt? Daar moest ik wel even over nadenken. En dan gaat het ook ineens over het ego. Egocentrisch zijn en een sterk ego hebben, wat is het verschil? 

(Profielfoto: Robinotof)

Volledig transcript 

Welkom bij de podcast 'Evenwicht, je leven', de podcast over ons evenwicht in de breedste zin van het woord. Je luistert naar Paula Hijne. Dit is seizoen 8, aflevering 8: Het verschil maken.

Ik vind het wel spannend om deze aflevering te maken over ‘het verschil maken’. Want wanneer heb ik nu een verschil gemaakt? Dan komt een beetje dat ego naar boven. En ik noem aan het begin 'je luistert naar Paula Hijne', dus mijn naam noem ik ook, wat voor ego zit daarachter?

Maar oké, ik begin even met de vraag die ik onlangs gekregen heb. En de vraag was of ik een herinnering had aan een moment waarop ik een groot verschil heb gemaakt. Dan kom ik eigenlijk terug op heel vroeger, in de klas, ik werkte in groep 3 op de basisschool, en daar leerde ik de kinderen lezen. En het moment dat ze ontdekten dat die letters een klank hadden, een betekenis hadden, dat als je die letters aan elkaar ging plakken, dat er dan een woord uit kwam, en als je dat dan uitsprak dat ze dan ook wisten wat het betekende. Bijvoorbeeld de letters de sss, de ôh en de kû, want zo noem je dat in groep 3 -het is de es, de oo en de kaa- maar als kinderen leren lezen dan doe je de klanken sss, ôh, kû, als je dat aan elkaar plakt, dan is dat sok. En dan op het moment dat ze dat uitspraken, dan zag je die verbazing dat ze ineens beseften dat ze een woord hadden gezegd, waarvan ze ook een beeld meteen konden vormen, namelijk die sok!

En dat was elk jaar weer dat er kinderen waren waarbij die verbazing zo duidelijk was, en daar hielp je ze bij! En dat is waar ik dan het verschil in maakte dat ze zo ver kwamen. Het had natuurlijk ook een andere juf kunnen zijn, maar op dat moment deed ik dat met die kinderen! Dus daar maakte ik het verschil!

Later, toen ik niet meer in het onderwijs werkte en met cliënten ging werken -en dat gebeurt nog steeds- zijn er heel veel kleine momenten waarbij je dan ineens het spreekwoordelijke kwartje ziet vallen, als ik dan iets uitsprak naar aanleiding van wat de cliënt zelf al verteld had. En dat gaf dan, of dat gaf... dat gééft zoveel meer inzicht, dat ze ook meteen weten welke stap ze verder durven te zetten! En wat ook... waar ik het verschil wel in maak, is nou ja, die ene opmerking die ik een keer maakte naar iemand. Zomaar in een opwelling gezegd. Toen ik juist op dat moment heel waarachtig aan het luisteren was en ook zonder oordeel. En dat ik die opmerking, die ik gemaakt had, allang weer vergeten was, en dat die ander op een gegeven moment daarop terugkomt, en aangeeft 'dat heb jij toen gezegd en dat heeft mij zó veel geholpen'. Nou, dat zijn van die opmerkingen dan, ja, daar heb ik een groot verschil gemaakt zonder dat ik me dat bewust was dat die ene opmerking zo zou blijven hangen.

En het is gek dat ik me tegenwoordig me er zo weinig bewust van ben dat ik een verschil heb gemaakt. Want mijn handelen is er helemaal niet op gericht dat ik een verschil zou moeten maken. En als dat wel gebeurt, als ik een verschil maak, dan hoef ik er ook helemaal geen compliment of een waardering over te horen. Dat is fijn als het gebeurt hè, als iemand wel een compliment geeft, maar het is helemaal niet noodzakelijk. En komt dat omdat ik dan niet zo vaak meer in tegenstellingen denk? In ..ehm.. winnen en verliezen? Of zou het beter zijn als ik er ..ehm.. wél over na ga denken dat ik een verschil zou kunnen maken?

En dan niet vanuit het ego, maar meer juist vanuit de kennis die ik zo graag wil delen, net zoals ik hier nu de podcast ook maak. Mijn verhaal delen. Mijn manier van vertellen. En dat ik dat ook kan gebruiken om dat weer te delen.

En zo voel ik mij een beetje de spreekbuis om de missie uit te dragen, de missie van: ja bijvoorbeeld het... hoe je kunt leren leven met Ménière, met tinnitus, met gehoorverlies. En natuurlijk hoe je kunt leren leven met het zintuig 'evenwicht' als dat helemaal niet meer zo werkt. Ja, en dan mag je mijn naam daarbij eigenlijk vergeten, als je maar wel blijft onthouden wát ik heb gedeeld. Dat daar iets van blijft hangen. Dat de indruk die blijft hangen, dat dat je bij blijft.

En als ik hier dan over nadenk, van waar heb ik een groot verschil gemaakt, in het verleden? Dan ploept er eigenlijk omhoog dat ik vroeger veel vaker mijn ego liet reageren. En dan bedoel ik eigenlijk het ego, een beetje in de negatieve zin van het woord. Dan ga ik eigenlijk terug naar toen ik als regisseur werkte bij ..ehm.. het oogstfeest-cabaret en het onderwijstoneel, hier in Zeewolde. En als regisseur, dan zag ik de mooie plaatjes al voor me. Ik zag de beelden voor me. De teksten die... hoe ze gebracht konden worden. En ik vond dat heerlijk om daar een heel mooi totaalplaatje van te maken zo op het toneel. Dus ik bekeek dat dan ook van alle kanten. Ik wilde overal rekening mee houden. En af en toe kreeg ik daar best kritiek op en die kritiek, ja die pakte ik eigenlijk heel persoonlijk op. En ik vond het best moeilijk om daar dan op de juiste manier mee om te gaan.

En ik weet niet of dan, toen, mijn ego dan in de weg zat. Dan ja, vond ik het helemaal niet leuk dat mijn werk, waar ik zó veel tijd en aandacht aan had gegeven, dat mijn werk en mijn beeld bekritiseerd werd. Dus ik kon er niet helemaal boven staan. En ik kon ook niet ontdekken hoe ik daar mee om kon gaan. Ik weet dat ik meerdere gesprekken heb gehad met ..ehm.. andere deelnemers, andere acteurs, ik heb ook samen met een andere regisseur samen gewerkt, dat we hele gesprekken over hebben gehad van, hoe gaan we hier dan mee om?

En met de wijsheid van nu, had ik er natuurlijk heel anders mee om kunnen gaan. Met name ook om die hele kritiek niet persoonlijk op te pakken. En toch weet ik wel dat ik