FETVÂ USÛLÜ-06 KASIM 2026-MEVLANA TAKVİMİ

Beyhakî, Abdullah b. Mübarek (r.a.)’den nakletti ki:

Abdullah’a şöyle denildi: "Bir kişi ne zaman fetvâ verebilir?"

Abdullah (r.a.) dedi ki: "Kişi, Kitap ve sünneti

bildiği, Kitap ve sünnetten hüküm çıkarmaya kabiliyeti

olduğu zaman fetva verebilir." Resûlullâh (s.a.v.) şöyle

buyurdu: "Kim kendi reyi, görüşü ile Kur’an hakkında

bir görüş bildirirse, bu kişi görüşü isâbet etse

bile hataya düşmüş demektir."

Ömer (r.a.), İbn Abbas (r.a.)’a bir mektup göndererek

dedi ki: "Kitabı, Resûlü ve kıblesi bir olan bu ümmet nasıl

olur da ihtilâfa düşer?" İbn Abbas (r.a.) cevaben dedi

ki: "Ya Emire’l Mü’minin! Bize Kur’an nazil oldu, biz de

onun ne için indiğini bilerek okuduk, belledik. Bizlerden

öyle kavimler, topluluklar gelecek ki Kur’an’ın ne için

indiğini bilmeden onu okuyacaklar. Her grubun bu ayetten

ayrı ayrı görüşleri olacaktır. Farklı farklı olduğunda

ihtilâfa düşeceklerdir. İhtilâfa düşünce birbirleriyle savaşacaklardır."

Evet, bunlardan anlaşılıyor ki Kur’an’dan doğru hüküm

çıkarmak için ayetlerin sebebi nüzulünün, ne için

indiğinin bilinmesi gerekmektedir. Bunlar da Resûlullâh

(s.a.v.)’in hadislerinin bilinmesi ile mümkündür.

Ömer (r.a.) Şureyh (r.a.)’e mektup ile bildirdi ki:

"Bir mesele hakkında fetvâ vermen gerektiğinde Allâh

(c.c.)’un kitabında olan hükme bak, meseleye bunu uygula.

Eğer Kur’an’da bir şey bulamazsan, Resûlullâh

(s.a.v.)’in sünnetiyle hükmet. Eğer sünnette de bir

şey bulamazsan salih kişilerin (sahabelerin) ve âdil

imâmların görüşlerine göre hüküm ver. Eğer bunlardan

da bir şey bulamazsan, o zaman kendi görüşünle ictihât

edersin."

(İmâm Suyutî, Akidede Sünnetin Yeri, s.92-94)