ZEKÂT İLE İLGİLİ BAZI MESELELER-16 EKİM 2026-MEVLANA TAKVİMİ

Zekâtını verip vermediğini hatırlamayan bir kimsenin

zekâtını yeniden vermesi lazımdır. İmâm Ebû

Hanîfe (r.a.) ile İmâm Ebû Yûsuf (r.a.)'a göre, zekât,

nisab miktarında olan mala gerekir. Nisabdan fazla

olan mal helâk (yani telef olup yok olmak) olsa da,

nisab baki kalsa, onun zekâtı da baki kalır. Çünkü

fazlalık nisaba tâbidir.

Bunun içindir ki, İmâm-ı A‘zam Ebû Hanîfe (r.a.)

şöyle demiştir: “Eğer, zekât farz olduktan sonra, mal

helâk olsa, zekât sâkıt olur.” Malın tamamı değil de,

bir kısmı helâk olsa, helâk olan kısmın zekâtı düşer.

Zekât icab ettikten sonra nisab helâk olsa, zekât

helâk olmaz. Bir kimse bir ticaret malını, başka bir

ticaret malı ile değiştirirse, bu durumda mal helâk olmuş

sayılmaz. Değişen malın aynı cinsten olması ile

ayrı cinsten olması müsavidir (yani eşittir, fark yoktur)

ve bu hususta ihtilaf yoktur.

Bir kimsenin nisab miktarındaki malı, hibe gibi

bir sebeple karşılıksız olarak zail (elden çıkıp yok olmak)

olup gitse veya mehir gibi bir sebeple zail olup

gitse; veya karşılığı mal olmasa veya hizmet kölesi

gibi, zekâta tâbi bir mal olmasa, istihlâk ederse

(yani onu tüketip yok ederse), elinde karşılık kalsın

veya kalmasın o şahsın zekât miktarını ödemesi

gerekir. Bu şahıs hibesinden bir hüküm sebebi ile

dönse veya malını geri alsa, zekât borcu da düşer.

Keza, hibeden dönüş hâkimin hükmü ile olmasa bile,

zekâttan muaf olur. Sahih olan budur.

(Fetava-i Hindiyye, s.596-598)