J Blue Credit: Hành trình ngư dân Nhật Bản đi tìm "Hóa Đơn Xanh"

Đến với chuyên mục "Biển giữ gì" lần này, hãy cùng VOV Giao thông đến với những vùng biển của Nhật Bản, nơi ngư dân không chỉ đánh bắt hải sản mà còn góp phần phục hồi các hệ sinh thái biển, tạo ra những “hóa đơn xanh” có giá trị thương mại.

Thông qua cơ chế J-Blue Credit, khả năng hấp thụ carbon của rong biển, cỏ biển và các hệ sinh thái ven bờ được định lượng, chứng nhận và đưa vào giao dịch. Làm thế nào để một hoạt động bảo vệ biển có thể tạo ra nguồn thu cho cộng đồng ngư dân? Và Việt Nam có thể học được gì từ mô hình này?

TẬP NÀY CÓ

J-Blue Credit – khi biển tạo ra “hóa đơn xanh”: Ra đời từ năm 2020, cơ chế do Hiệp hội Nghiên cứu Kỹ thuật Kinh tế Xanh Nhật Bản (JBE) vận hành, giúp chuyển khả năng hấp thụ carbon của các hệ sinh thái biển thành tín chỉ có giá trị thương mại, đồng thời đưa nguồn tài chính trở lại với những người trực tiếp chăm sóc biển.

Không chỉ có rừng ngập mặn: J-Blue Credit mở rộng phạm vi đến rong biển tự nhiên và nuôi trồng, thảm cỏ biển, bãi triều cùng nhiều hệ sinh thái ven biển khác. Những hoạt động như căng dây nuôi rong, phục hồi cỏ biển hay bảo vệ môi trường sống dưới nước đều có thể tham gia nếu đáp ứng các điều kiện chứng minh và giám sát.

Tín chỉ chỉ được cấp khi carbon thực sự được lưu giữ: Khác với cách cấp tín chỉ thông thường, J-Blue Credit yêu cầu đo lường, báo cáo, thẩm định và chứng minh lượng carbon đã được cô lập. Tín chỉ được cấp theo từng năm, đi kèm nghĩa vụ giám sát lại để bảo đảm hoạt động phục hồi vẫn tiếp diễn.3 triệu

Yên từ những cánh đồng rong biển: Tại vùng biển Makinohara, tỉnh Shizuoka, ngư dân tham gia phục hồi các thảm rong biển Kajime từng bị biến mất. Nhờ bán tín chỉ carbon, Hợp tác xã Thủy sản Vịnh Minami Suruga đã thu về khoảng 3 triệu Yên.

Hơn 82.400 Yên cho mỗi tấn CO2: Trong năm tài chính 2025, JBE chứng nhận và phát hành hơn 3.000 tấn CO2 cho 52 dự án. Giá giao dịch trung bình đạt hơn 82.400 Yên/tấn, cao gấp hơn 16 lần so với giá tín chỉ carbon rừng thông thường trên sàn chứng khoán Tokyo.

Việt Nam có thể học gì từ Nhật Bản? Với đường bờ biển dài 3.260 km và hơn 880 loài rong biển, Việt Nam sở hữu tiềm năng phát triển carbon xanh dương. Tuy nhiên, chúng ta vẫn đang trong quá trình xây dựng phương pháp luận thống nhất để tính toán, đo đạc và được quốc tế công nhận.

Đằng sau “hóa đơn xanh” là những khoản đầu tư và rủi ro: Ngư dân Nhật Bản phải tự bỏ vốn mua dây thừng, thiết bị, thuê phương tiện và chi trả phí xét duyệt trước khi được cấp tín chỉ. Rong tảo còn đối mặt với nước biển ấm lên, nguy cơ bị nhím biển và cá ăn trụi. Liệu những cộng đồng ngư dân nhỏ có đủ sức theo đuổi mô hình này?

NHÂN VẬT TRONG TẬP

Ông Brian Tsuyoshi Takeda – Đại diện Ban Thư ký Các vấn đề Quốc tế, Hiệp hội Kinh tế Xanh Nhật Bản.

Ông Kuniyuki Yabuta – Chủ tịch Hợp tác xã Thủy sản Vịnh Minami Suruga.

Ông Hamaguchi Hiromitsu – Đại diện Toyota Motor Kyushu.

Ông Lương Quang Huy – Trưởng phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ô-zôn, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.