Favori podcast'lerini takip et, çevrimdışı ve arabada CarPlay ve Android Auto ile dinle, her zaman kaldığın yerden devam et. Ücretsiz dene.
Psikoloji Saati’nde Erteleme, Kaygı ve Mükemmeliyetçilik Masaya YatırıldıKayseri Radar ve Radyo Radar ortak canlı yayınında her cuma dinleyici ve izleyiciyle buluşan “Psikoloji Saati” programında bu hafta erteleme psikolojisi tüm yönleriyle ele alındı. Programın sunuculuğunu Merve Esersoy üstlenirken, yayının konuğu psikolog ve aile danışmanı Müleyka Gülmez oldu.Program boyunca erteleme davranışının tembellikle karıştırılmaması gerektiği vurgulanırken, kaygı, mükemmeliyetçilik, depresyon, dikkat eksikliği ve sosyal medya kullanımının erteleme üzerindeki etkileri detaylı şekilde değerlendirildi.Erteleme Nedir? Herkesin Yaşadığı Bir Durum mu?Psikolog Müleyka Gülmez, ertelemenin hayatın merkezinde yer alan yaygın bir davranış biçimi olduğunu belirtti. Ertelemenin basit bir zaman yönetimi sorunu olmadığını ifade eden Gülmez, kişinin yapması gerektiğini bildiği bir işi bilinçli şekilde sonraya bırakmasının altında çoğu zaman duygusal süreçlerin yattığını söyledi.Erteleme davranışının iki temel türü olduğuna dikkat çekildi:Sakıncı ErtelemeKişinin korktuğu ya da başarısızlık ihtimali gördüğü durumları bilinçli ya da bilinç dışı şekilde ertelemesi olarak tanımlandı. “Ya yapamazsam?” düşüncesi bu türün merkezinde yer alıyor. Bu erteleme biçimi genellikle kaygı, yetersizlik ve başarısızlık korkusuyla bağlantılı.Yaratıcı ErtelemeÖzellikle akademik ve sanatsal üretim süreçlerinde görülen bu türde kişi işi ertelerken zihinsel olarak arka planda üretmeye devam ediyor. Ancak son teslim tarihi yaklaştığında yoğun stres ve bunalmışlık ortaya çıkabiliyor.Erteleme Tembellik DeğildirProgramda en dikkat çeken başlıklardan biri ertelemenin tembellikle karıştırılması oldu. Gülmez, tembellikte isteksizlik olduğunu, ertelemede ise isteğin var olmasına rağmen harekete geçememe durumunun söz konusu olduğunu ifade etti.Erteleyen kişi zihinsel olarak aktiftir; plan yapar, kendini eleştirir, düşünür ancak başlamakta zorlanır. Tembel olarak etiketlenen bireylerin çoğunda aslında yoğun kaygı ve içsel çatışma bulunduğu vurgulandı.“Yarın Yaparım” Neden Rahatlatıyor?Erteleme davranışında beynin ödül-ceza sistemi devreye giriyor. “Yarın yaparım” demek, kısa süreli bir rahatlama sağlıyor. Beyin tehdidi geçici olarak uzaklaştırdığı için kişi hafifleme hissediyor.Ancak bu rahatlama kalıcı değil. Zaman geçtikçe suçluluk, stres ve kaygı artıyor. Bu da kişiyi yeniden erteleme davranışına iten bir kısır döngü oluşturuyor. Sosyal Medya Ertelemenin Güçlü Bir AracıYayında sosyal medya ve dijital platformların erteleme davranışını nasıl beslediği de ele alındı. Anlık haz ve hızlı dopamin artışı sağlayan içeriklerin, zorlayıcı bir işe başlamaktan daha cazip hale geldiği ifade edildi.“Bir bölüm daha”, “Bir video daha” düşüncesi zaman algısını bozuyor. Kısa süreli kaçış davranışı, uzun vadede daha büyük stres ve suçluluk duygularına yol açıyor.Bu durum özellikle yürütücü işlevlerde (başlatma, sürdürme, planlama) zorluk yaşayan bireylerde daha belirgin görülüyor.Mükemmeliyetçilik Başlamayı Neden Engelliyor?Programda mükemmeliyetçilik ile erteleme arasındaki güçlü bağ da detaylandırıldı. Mükemmeliyetçi bireyler için başlamak, kusursuz olmak anlamına geliyor. “Tam olmazsa” kaygısı, işi hiç başlatmamaya neden olabiliyor.“Yeterince iyi” kavramının önemine dikkat çekilerek, kusursuzluk arayışının çoğu zaman üretimin önünde engel oluşturduğu ifade edildi. Hayatın çoğu zaman mükemmeli değil, yapılanı ödüllendirdiği vurgulandı.