บ้านจิตสบาย · 1 ส.ค. 2568 · 3:58
ฟังในแอป Podli 🎧
ติดตามพอดแคสต์ที่คุณชื่นชอบ ฟังออฟไลน์และในรถด้วย CarPlay และ Android Auto และฟังต่อจากจุดที่ค้างไว้ได้เสมอ ลองใช้ฟรี
จริงๆ ตามที่หลวงพ่อบอก…
ถ้าจิตยังไม่ตั้งมั่นนะ มันไปต่ออะไรไม่ได้เลยสักอย่าง…ยาก
เดินปัญญาไม่มีทางเลยถ้าจิตไม่ตั้งมั่นนะ…ขันธ์ไม่แยก ขันธ์จะไม่แยก
แล้วคนก็จะแยกไม่ออกระหว่างสมาธิตั้งมั่น
กับสมาธิในความเข้าใจทั่วไป ที่ทุกคนเข้าใจว่าต้องให้สงบ
ต้องสงบ จิตมันจะไปสนใจอยู่กับความสงบอย่างเดียว
มันก็ลืมเรื่องสติ พอสติที่รู้สึกตัวไม่เกิด จิตมันก็ไม่ตั้งมั่น
มันก็ติดความสงบ บางคนก็อยากสงบเร็ว ก็เพ่งๆ เข้าไป
หนักๆ บังคับจิตเข้าไปอีก สมาธิก็เลยไม่ถูก มันก็เลยไปต่อไม่ได้สักที
พอตั้งมั่นได้มันจะเข้าใจเลยว่า สมาธิ 2 ประเภท
มันไม่เหมือนกัน สมาธิที่จะใช้งานหน้าตาแบบหนึ่ง
สมาธิที่ทำอยู่ มันไปกันคนละเรื่องเลย หน้าตาไม่เหมือนกัน
แม้แต่สมาธิที่จิตเข้าไปพักก็ไม่ใช่สมาธิที่ไปบังคับจิตด้วย
ทุกคนส่วนใหญ่จะทำเป็นมิจฉาสมาธิ
ไม่ประกอบด้วยโทสะ ก็ประกอบด้วยโมหะ
โมหะมักจะประกอบความเผลอเพลินด้วย มีราคะก่อน
ราคะในความสุขในความสงบ แล้วก็เผลอเพลิน…เคลิ้ม
ไม่ก็บังคับเคร่งเครียด มีโทสะประกอบในสมาธิ
สมาธิมันก็เลยผิดไปหมดเลย มันก็เลยใช้การไม่ได้ มันก็เลยไม่ตั้งมั่น
ที่เรามาคุยกันทั้งหมดนี่ ทำหลักการเดียว…
คือทุกคนต้องทำเพื่อให้เกิดสมาธิที่ใช้การได้
คือมีจิตตั้งมั่นหรือมีจิตผู้รู้ขึ้นมา จะเรียกว่าความรู้สึกตัวก็ได้
ถ้าสมาธิไม่เยอะ…เป็นขณะๆ
มันก็ไม่ค่อยเห็นสภาวะความรู้สึกที่มันเด่นขึ้นมาชัดเจน
มันก็เป็นความรู้สึกเป็นขณะ มันก็จะรู้สึกกายมากกว่าจิต
มันก็เลยเรียกว่าความรู้สึกตัว แต่มันก็หน้าตาเดียวกันนั่นแหละ
พอทำมากๆ มันจะตั้งมั่นขึ้นมา…เห็นสภาวะรู้ ความรู้สึกอันหนึ่ง
มันเหมือนมันแยกมาจากร่างกาย แยกจากขันธ์ 5 ออกมา
นั่นแหละก็คือขันธ์ 5 มันแยก มันมีตัวดูออกมาตัวหนึ่ง
ตัวดูอยู่มากน้อยแค่ไหนก็ขึ้นกับการฝึกฝน
ทำเยอะก็อยู่นาน ทำน้อยอยู่แป๊บๆ ก็หายไป
ถ้าอยู่นานก็เจริญปัญญาได้นานหน่อย
ถ้าอยู่สั้นๆ ก็ทำได้แป๊บนึง ก็ต้องกลับไปทำใหม่
ทำไมอยู่นาน อยู่สั้น ก็ตอบไม่ได้อีก มันอยู่ที่จริตของแต่ละคน
บางคนทำยังไงก็ไม่ได้เพราะว่าเป็นคนคิดมาก
สมาธิทำๆ แป๊บ…มันก็ออกไปคิดแล้ว
มันก็ได้สมาธิเล็กๆ น้อยๆ ต้องทำบ่อยเอา
พอทำบ่อย สมาธิไม่เยอะ การเจริญปัญญามันก็ต้องมาทางดูจิต
ซึ่งเหมาะกับคนปัจจุบันเยอะมากเลยแบบนี้
สมาธิเป็นขณะ กำลังแค่นั้นน่ะ ดูไตรลักษณ์จิตจะง่าย
ดูไตรลักษณ์กายดูไม่ได้ มันดูยาก ไม่ค่อยเห็น
ให้เห็นกายแยกหรือเป็นไตรลักษณ์ยากมาก เพราะกำลังไม่พอ
มันต้องเห็นจิตไปก่อน พอกำลังเยอะมันก็ย้อนมาดูกายอีกทีนั่นแหละ
แต่ถ้าตั้งมั่นเยอะขึ้นอีกนี่ บางคนมีกำลัง มีของเก่าด้วย
ก็เห็นทั้งกายทั้งจิตแยกจากกันชัดเจน
ฉะนั้นจะดูไตรลักษณ์อันไหนก็ได้หมดเลย บางคนก็ได้เปรียบ
ถ้าฟุ้งซ่านมากก็ต้องดูจิตไปก่อน
สุดท้ายพอทำไปเรื่อยๆ เจริญสติมาก
ก็กำลังเยอะ มันก็วกมาดูกายอยู่ดี
เพราะมันก็มีอุปกรณ์ในการดูอยู่ 2 อย่าง
ไม่รูป…ก็นาม มันก็มีอยู่แค่นั้น
ทันตแพทย์ณัฏฐ์ ศรีวชิรวัฒน์
2 สิงหาคม 2568
ณ บ้านจิตสบาย
ที่มาคลิปเต็ม: https://youtu.be/cST9U9MkN8k
หรือติดตามได้ที่: https://jitsabuy.com/articles/nat/
ช่องทางการติดตามสื่อธรรมะและข่าวสารบ้านจิตสบาย สถานเรียนรู้สู่ความรู้แจ้งอริยสัจ:
Website - www.jitsabuy.com
YouTube - บ้านจิตสบาย สถานเรียนรู้สู่ความรู้แจ้งอริยสัจ
Facebook - บ้านจิตสบาย สถานเรียนรู้สู่ความรู้แจ้งอริยสัจ
LINE - @baanjitsabuy
Instagram - @baanjitsabuy
TikTok - @baanjitsabuy