Franse Politiek 🇫🇷🧨 #71: Tussen tafellaken en servet

💣 La guerre est là

🇺🇦 Toen Poetin drie jaar geleden Oekraïne binnenviel, hield Frankrijk krampachtig vast aan zijn rol als bemiddelaar – zelfs toen de diplomatieke brand al woedde. Macrons bezoek aan Moskou, aan het eind van Poetins beruchte witte tafel – een meubelstuk zo lang als de Polderbaan van Schiphol – werd het symbool van die spagaat. Het tafereel vatte de Franse beginhouding perfect samen: krampachtig vasthouden aan haar rol als bemiddelaar terwijl het diplomatieke huis al in lichterlaaie stond. Macron werd zelfs verweten een Russofiel te zijn. Nog geen 48 uur voor de Russische tanks de grens overstaken, verkondigde het Élysée triomfantelijk een geplande Biden-Poetin top, dankzij Macrons bemiddeling. Qua timing vergelijkbaar met het aankondigen van een vredesconferentie terwijl de raketten al onderweg zijn. Toch verbrak Macron het contact met Moskou niet. In juni 2022, dus vier maanden in de oorlog, zei hij dat we “Poetin niet moeten vernederen”, tot ergernis van sommige andere Europese lidstaten.

Speciale band

Die ambigue houding was niet verrassend. Frankrijk en Rusland delen een "liaison particulière", een eeuwenoude speciale verhouding. Van de Russische aristocratie die in Tolstojs romans Frans sprak tot oligarchen die miljoenen uitgaven in de boetieks van Courchevel en Cannes – de relatie zit diep. In 2014, ondanks de Russische annexatie van de Krim, was Frankrijk nog van plan twee Mistral-oorlogsschepen aan Moskou te verkopen (een deal die uiteindelijk onder zware geallieerde druk werd geannuleerd en de Franse belastingbetalers 409 miljoen euro kostte). De band die Frankrijk altijd met Rusland dacht te hebben, bleek vooral een denkbeeldige.

Aanvankelijk was Macron niet enthousiast over een mogelijk EU-lidmaatschap van Oekraïne. Ook de Franse militaire steun aan het land blijft bescheiden: tot nu toe zo’n 3,5 miljard euro. Dat klinkt indrukwekkend, totdat je ontdekt dat Nederland, met een derde van de Franse bevolking, 5,9 miljard heeft bijgedragen. Zelfs Denemarken, met nog niet de helft van het aantal inwoners van de regio Parijs, gaf al ruim 7,5 miljard aan militaire steun. (Gegevens: Kiel Institute's Ukraine Support Tracker). Maar er waait een nieuwe wind door het Elysée. Macrons uitspraak een jaar geleden over het mogelijk sturen van westerse troepen naar Oekraïne – hoewel het diplomatieke schokgolven door Europa stuurde – markeerde een dramatische ommezwaai. Vorige week organiseerde de Franse president twee topbijeenkomsten in zijn paleis, waarbij hij zich positioneerde als Europa's militaire geweten. Het belangrijkste resultaat uit die bijeenkomsten was dat er geen onenigheid was.

📻Over het einde van die speciale band maakte ik vorig jaar met mijn collega Geert Jan Hahn een podcast. Klik hier.

Accordeon

Een Amerikaanse generaal zou ooit gezegd hebben dat "ten oorlog trekken zonder Frankrijk is als jagen zonder accordeon." Maar in het Europa van vandaag, bedreigd vanuit zowel het oosten als het westen (met Trump 2.0 aan de horizon), kunnen we ons niet meer permitteren om Franse initiatieven weg te wuiven met vermoeide grappen over militaire daadkracht. Frankrijk blijft, ondanks al zijn tegenstrijdigheden, de enige kernmacht van de EU en haar sterkste militaire macht. De vraag is niet langer of de eerste Franse reactie te zacht was – maar of de nieuwe havikachtige koers kan helpen bij het smeden van een verenigd Europees defensiebeleid. Want op dit moment heeft Europa elke accordeon nodig die het kan bespelen.

Macron goes to Washington

Vanmiddag bezoekt Emmanuel Macron voor het eerst Donald Trump in Washington, waar de Franse president zijn Amerikaanse ambtsgenoot <a target="_blank" href="https://www.francetvinfo.fr/monde/europe/manifestations-en-ukraine/guerre-en-ukraine-emmanuel-macron-se-rendra-lundi-a-washington-pour-rencontrer-donald-trump_7086717.ht