3123 - 26.söz-2.m-1-2-6.vecihler-insan için medar-ı sevab ve ikab olacak

Yani bu mesela bir lekeli düz iradenin varlığının... Evet, düz iradenin önce bir varlığının böyle delilleri sunuluyor. Buyur oku bakalım. "Elbette kâinatın intizam ve mizan lisanı ile hikmet ve adaletine şehadet ettiği bir adil-i hakim, insan için medar-ı sevap ve ikab olacak. Mahiyeti meçhul bir cüz-i ihtiyari vermiştir. O adil-i hakimin pek çok hikmetini bilmediğimiz gibi şu cüz'i ihtiyarın kaderle nasıl tevhid edildiğini bilmediğimiz, olmamasına delalet etmez." Orada şimdi bu konu cüzi irade mesela. Cüzi irade ne demek? Cüzi irade ne demek mesela? Bu cüzi irade ifadeyi yani insana... Mesela insanın fiilleri nasıl gerçekleşiyor? İnsan mesela yemek yiyecek, namaz kılacak, derse gidecek. Mesela nasıl oluyor bu? Önce aklına geliyor mesela. Bugün çarşamba. Ders günü diye mesela aklına, perşembe ders günü diye aklına geliyor. Değil mi? İçinden bir ses diyor ki "Bak derse git." diyor. "Şimdi Hakkı ağabeyi sizi bekler." diyor mesela. "Gitmen lazım." diyor. Değil mi? Bir ses onu diyor. Bir ses de diyor ki: "Yorgunsun." diyor. "Bugün açsın." diyor mesela. "Dinlen." diyor. Hem sağdan hem soldan böyle sesler geliyor. Sen şimdi ne yapıyorsun? Düşünüyorsun. Diyorsun, bir doğru karar vereyim yani. Ondan sonra diyorsun ki: "Şu kapıyı açmamız lazım ya." Ya Rıdvan dün bugün bayağı bir yorgun gibi. Açıyor herhalde. Fazla da şey etmiyorum buna. Bugün yorgun geldi. Yani orada mesela bize böyle bir yani biz orada vicdanen biz kendimizin seçtiğini hissediyoruz. Kimse bizi zorlamıyor yani. Mesela evet iyi gideyim diyen de sensin. Yok bir gün yatayım, gitmeyeyim diyen de sensin yani. Değil mi? Ve çarşıya gittin, mesela bir dükkana girdin, bir şey alacaksın mesela. Adam sana önüne koyuyor telefonları veya gömlekleri veya işte ne alacaksan. Mesela sen orada karar veren sensin yani. Adam ne kadar seni zorlasa da şunu al diye, işte bak bu çok güzel çok güzel diyebilir mesela. Ha sen çok güzelmiş diye almıyorsun. Bir de parasına bakıyorsun. Bir de sana ne kadar lazım? Gerekli mi? Yani kendi halini mütalaa ediyorsun. Ondan sonra karar veren sensin mesela. İşte burada evet bu olsun. Ben bunu seçiyorum. Deme özelliğini, yetkisini Cenab-ı Hak bize vermiş. Biz bunu hissediyoruz bak yani biz bu kendi yaşıyoruz biz bunu yani. Bizde cüz'i ihtiyari vermiş Cenab-ı Hak. Nasıl mesela göz vermiş. Gözle biz görüyoruz. Kulak vermiş, kulakla duyuyoruz. Bize cüz'i irade değil cüz'i ihtiyari de vermiş. Yani böyle bir şeyi seçebilme yetkisi mi diyelim, özelliği mi diyelim? Bize vermiş ve biz bunu kullanıyoruz yani. İşte bunu biz vicdanen yani düz iradede biz böyle bir robot değiliz. Rüzgarda uçan bir yaprak değiliz biz. Bize Cenab-ı Hak şahsiyet, şahsiyet vermiş, değer vermiş. Kulum demiş sen kalkmak istiyorsan ben seni kaldırırım. Yürümek istiyorsan yürütürüm. Namaz kılmak istesen namaz kıldırırım. Gidip şu adamı dövmek istiyorsan mesela gücün varsa dövdürürüm. Yani şeyi... İsteği sen yaparsın. İcra kısmını ben yaratırım diyor. İşte bunu bu şekilde olmasını olduğunu biz vicdanımızda hissediyoruz yani. Biz kendi kendimizi kontrol ettiğimiz zaman evet ya kararı veren benim diyoruz mesela vicdanı. Peki böyle gerçi bu vicdan kısmını ikincisini anlatacaktı. Biz bir de anlattık. Cüzi radyo anlatırken oraya geçtik. Yani bir de Cenab-ı Hak mesela cennete gittik. Bazı insanlar cennete gidecek, mükafat görecek. Bazı insanlar cehenneme gider ceza görecek mesela. Şimdi bu mükafat görecek olanların mükafatı hak etmesi gerekiyor. Hikmet iktizası. Mesela şimdi siz öğretmensiniz. Sınıfta mesela bir çocuğa 10 verdin. Size sorsalar niye 10 verdin? Ya verdim işte yani sen istediğimi veririm. Abes yani. Bak çalışmış, soruları yapmış. Ona göre 10 verdim. Bak bunu 3 verdin, 2 verdin. Benim canım öyle istedi diyemezsin yani. O zaman zalim olursun. Gösterirsin bak bunun not verdiği kağıt bu. Bu da 3 hak ediyor. 3. Yani bir insanın adil olması için verdiği cezanın doğru olması lazım. Hakim olması için de verdiği mükafatın da yerinde olması lazım. Şimdi Cenab-ı Hak da insanlara mükafat verirken v