Hij maakte flyers voor de grootste clubs van Nederland, tot hij zich begon te schamen - Qasim Arif

Qasim Arif is kunstenaar en curator. Hij houdt zich bezig met het maken van kunst, het cureren van exposities en het organiseren van evenementen waar islamitische kunst en cultuur worden gevierd.

Geboren in Manchester, groeide op in de Schilderswijk in Den Haag, met Pakistaanse roots. Op zijn vijftiende ontdekte hij Arabische kalligrafie via een Arabische les op de middelbare school. Hij schreef van links naar rechts (Nederlandse gewoonte) en zijn leraar corrigeerde hem. Dat moment plantte een zaadje.

Op zijn zestiende leerde hij zichzelf Photoshop via geschreven tutorials, nog voor het YouTube-tijdperk. Op zijn zeventiende kreeg hij via zijn broer een baan bij een drukkerij. Hij ontwierp flyers voor de entertainmentindustrie: clubs, festivals en muziekevents. Hij werd er goed in en tweeënhalf jaar lang maakte hij posters voor de grootste clubs van Nederland.

Tot een vriend hem aan iemand voorstelde: "Dit is de jongen die posters maakt voor alle grote clubs." Qasim voelde schaamte, want dit paste niet bij zijn normen en waarden. Een bezoek aan een festival met een vriend uit Engeland bevestigde het: dit is niet mijn wereld.

Op zijn negentiende maakte hij de switch. Een deal met een islamitische studentenvereniging: betaal wat je kan, maar bemoei je niet met mijn ontwerp. Elk evenementenposter werd een creatief experiment. Zo ontdekte hij zijn liefde voor kalligrafie, typografie en cultuur. In zijn woorden: "Kalligrafie heeft mijn leven geradicaliseerd" in de mooiste zin van het woord.

Een mentor gaf hem onverwacht advies: leer geen klassieke kalligrafie, je verliest je eigen stijl. Wat jou uniek maakt is dat je het anders doet. Klassieke kalligrafie-leraren bekritiseerden hem: "Dit is niet volgens de regels", maar Qasim bleef bij zijn eigen pad. Bijna twintig jaar later hangt zijn werk in musea.

Nu heeft hij een tentoonstelling gecureerd in Escher in Het Paleis museum in Den Haag, een voormalig koninklijk paleis. Twintig kunstenaars, internationaal en nationaal, vijftig procent man-vrouw. Het vertelt het verhaal van Escher en islamitische geometrie, hoe één van de grootste Nederlandse kunstenaars zijn diepste inspiratie vond in islamitische kunst. Qasims werk is aangekocht voor de permanente collectie.

Dit gesprek raakt je omdat Qasim zo helder vertelt over keuzes die zijn leven vormden.

Over zijn vader die verlamd raakte toen Qasim vier was en overleed toen hij zeventien was.

Over hoe dat hem dreef.

Over dankbaarheid versus slachtoffermentaliteit.

Over sabr: niet als passief wachten, maar als de juiste handeling op het juiste moment.

En over twee potloden die aan elkaar worden geplakt: je hebt alles wat je nodig hebt om te beginnen.

In deze aflevering: de Schilderswijk en Pakistaans-Nederlandse roots, Arabische kalligrafie ontdekken op de middelbare school, Photoshop leren voor YouTube bestond, tweeënhalf jaar flyers maken voor de club-scene, het schaamtemoment en de morele switch op je negentiende, de mentor die zei "leer het niet klassiek", vader verlamd op je vierde en overleden op je zeventiende, dankbaarheid versus slachtoffermentaliteit, sabr als actieve keuze, de tentoonstelling in Escher in het Paleis en de Escher-connectie en de les van twee potloden: begin met wat je hebt.