Siward Zomer: "Je hoeft er maar één plek te bombarderen en je hebt een blackout"

Terwijl de winter voor de deur staat, vecht Oekraïne ook dit jaar weer om de energievoorziening overeind te houden. Siward Zomer, voorzitter van Energie Samen, ging er dit voorjaar zelf kijken. Vanwege de kapotgeschoten centrales stappen ziekenhuizen over op zonnepanelen en batterijen. Gemeenten zetten in razend tempo eigen energiegemeenschappen op.

Zomer legt uit waarom een gecentraliseerd energiesysteem in oorlogstijd een groot risico is, en waarom decentrale opwek juist weerbaarder blijkt. Hij vertelt over zijn werk met RePower Ukraine, die hij helpt om energiegemeenschappen op te zetten in Drohobych en Brovary. Wat kan Nederland leren van een land dat in vier jaar oorlogstijd besluiten neemt waar wij decennialang over praten?

Ook: waarom Zomer vindt dat de belangrijkste les uit Oekraïne niet over techniek gaat, maar over eigenaarschap. Wie bezit straks de energievoorziening, en wie kun je in een crisis aansturen om het systeem op orde te brengen? Oekraïne heeft daarin nog een keuze tussen staat, markt en energiegemeenschappen. Nederland koos 25 jaar geleden voor de markt, en loopt volgens Zomer nu tegen de grenzen van dat model aan.