Jak się w Polsce walczy z ubóstwem? | Adam Suraj

Czy trzeba być bogatym krajem, by nie mieć ubóstwa? Czy w dwudziestej gospodarce świata wypada mówić, że nie wychodzi nam eliminacja tego zjawiska? Czyją twarz ma ubóstwo w Polsce? I dlaczego wśród rodzin wielopokoleniowych ryzyko ubóstwa jest tak wysokie? Z danych tłoczy Adam Suraj. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).

Rozmawiamy z Adamem Surajem o najnowszej odsłonie badań GRAPE nad ubóstwem w Polsce. Przyglądamy się temu, co właściwie oznacza bycie ubogim i na ile potrafimy to zjawisko zmierzyć. Granice ubóstwa są umowne, a różne wskaźniki odpowiadają na różne pytania. Można mieć dochody powyżej minimum egzystencji i nie być w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb. Można też wydawać niewiele, bo część potrzeb zaspokaja się poza rynkiem. Czy wobec tego wiemy, ilu ludzi w Polsce żyje w ubóstwie?

Z danych można również wyczytać, jak bardzo różnią się codzienne możliwości gospodarstw ubogich i zamożnych. W tych pierwszych żywność pochłania ponad 40% wydatków, w drugich mniej niż 20%. Czy tak samo jest w przypadku transportu, który przecież ułatwia dostęp do pracy, edukacji czy uczestnictwo w życiu społecznym? A z telefonem łącznością?

Sprawdzamy też, co z ubóstwem robi polityka społeczna. Po wprowadzeniu 500+ ryzyko ubóstwa w rodzinach wielodzietnych wyraźnie spadło, ale rozszerzenie programu i późniejsze podniesienie świadczenia do 800 zł nie przyniosły porównywalnego efektu w miarach ubóstwa relatywnego. Czy trzynaste i czternaste emerytury trafiają do grup, w których ubóstwo jest najczęstsze? Czy lepiej przekazywać pieniądze, czy finansować konkretne dobra i usługi? I czy skuteczność pomocy społecznej powinniśmy mierzyć od razu, czy również po kilkudziesięciu latach, kiedy dorosną dzieci jej beneficjentów?

W tym odcinku:

• Czy istnieje jedna obiektywna granica ubóstwa?
• Co mierzą różne wskaźniki ubóstwa?
• Kto jest najbardziej narażony na ubóstwo w Polsce? 
• Dlaczego rodziny wielopokoleniowe wyróżniają się w danych?
• Co wydatki na żywność, transport, mieszkanie i łączność mówią o warunkach życia?
• Jak wprowadzenie 500+, jego rozszerzenie i waloryzacja wpłynęły na mierzone ubóstwo?
• Dlaczego powszechne świadczenia pieniężne mogą przynosić inne rezultaty niż pomoc rzeczowa?
• Czy rosnące koszty ogrzewania mogą stworzyć nową grupę osób zagrożonych ubóstwem?
• Co oznaczają dwa punkty procentowe, czyli liczba sponsorująca ten odcinek?

🎙 Gość: Adam Suraj

Ekonomista z dyplomami z SGH i Barcelona Graduate School of Economics. Związał się z GRAPE i zajmuje się empiryczną ekonomią pracy oraz analizą polityk publicznych. Współtworzył prezentowany w odcinku raport o ubóstwie w Polsce.

🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.