Zwierciadło Podcasty · 12 lis 2026 · 1:01:56
Słuchaj w aplikacji Podli 🎧
Obserwuj ulubione podcasty, słuchaj offline i w samochodzie z CarPlay i Android Auto, i zawsze wracaj tam, gdzie skończyłeś. Wypróbuj za darmo.
„Szklanka ciepłej wody po przebudzeniu – to rekomenduję” – mówi dr n. med. Magdalena Cubała-Kucharska, lekarka medycyny rodzinnej, która w podcaście „Jak zdrowie”, Anny Augustyn-Protas, rozprawia się z popularnymi przekonaniami na temat zdrowia jelit. Czy naprawdę trzeba je regularnie oczyszczać? Czy wzdęcia oznaczają chorobę, a płaski brzuch jest dowodem na to, że nasz układ pokarmowy działa bez zarzutu? Sprawdzamy, co na temat jelit mówi nauka, a co jest jedynie kolejnym zdrowotnym mitem, który dobrze sprzedaje się w internecie.
Wśród zdrowotnych trendów szczególnie mocno trzyma się przekonanie, że jelita wymagają regularnego oczyszczania z zalegających złogów. Lewatywy, kuracje detoksykujące, a nawet lewatywy z kawy bywają przedstawiane jako sposób na poprawę trawienia, odzyskanie energii czy pozbycie się toksyn. Tymczasem zdrowe jelita nie potrzebują tego rodzaju interwencji. Co więcej, niektóre z nich mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.
Dr Cubała-Kucharska przywołuje historię pacjentki, która regularnie wykonywała sobie lewatywy z kawy. Skończyło się uszkodzeniem śluzówki jelita grubego i zaburzeniem mikrobioty. Kobieta zmagała się również z chorobą tarczycy, a stosowane przez nią zabiegi nie rozwiązywały żadnego z problemów zdrowotnych. Ekspertka przestrzega, że nawet pozornie naturalne metody nie są automatycznie bezpieczne. Lewatywa nie jest potrzebna osobie ze zdrowym układem pokarmowym, a jej zastosowanie w przypadku zaparć powinno wynikać z konkretnych wskazań. Najpierw warto ustalić przyczynę dolegliwości, a nie maskować ją kolejnymi zabiegami.
Płaski brzuch nie jest certyfikatem zdrowia
Presja na płaski brzuch sprawia, że wiele osób interpretuje naturalny wygląd swojego ciała jako sygnał, że coś jest nie tak. Wystarczy posiłek, po którym brzuch staje się bardziej wypukły, by pojawiły się podejrzenia o nietolerancje pokarmowe, zaburzenia mikrobioty czy chorobę jelit. Tymczasem estetyczne wyobrażenie o idealnej sylwetce nie ma wiele wspólnego z medyczną oceną zdrowia.
Jak wyjaśnia dr Cubała-Kucharska, zdrowe jelita wcale nie muszą oznaczać płaskiego brzucha. Na jego wygląd wpływają między innymi budowa ciała, sposób odżywiania i praca mięśni. Wypukłość sama w sobie nie jest więc dowodem na chorobę. Jeśli zależy nam na poprawie wyglądu tej części sylwetki, można przyjrzeć się między innymi pracy przepony i ćwiczeniom oddechowym. Nie należy jednak mylić kwestii estetycznych z diagnostyką.
Strączki, błonnik i kiszonki. Zdrowe nie zawsze znaczy dobre dla każdego
Współczesna kultura żywieniowa lubi proste recepty: jedz więcej błonnika, włącz kiszonki, nie rezygnuj ze strączków. Rzeczywiście, produkty te mogą być cennym elementem diety, ale nie oznacza to, że każdy organizm zareaguje na nie tak samo. Zdrowe odżywianie nie polega na bezrefleksyjnym realizowaniu listy produktów uznanych za dobre.
Dobrym przykładem są rośliny strączkowe, cebula czy warzywa kapustne. U części osób wywołują wzdęcia i dyskomfort. Czy należy jeść je na siłę, licząc, że jelita w końcu się przyzwyczają? Ekspertka radzi raczej zachować umiar i obserwować reakcje organizmu. Nie każdy będzie dobrze tolerował te same produkty, a uporczywe dolegliwości, zwłaszcza połączone z bólem, wymagają przyjrzenia się problemowi.
Błonnik pozostaje jednym z najważniejszych składników wspierających prawidłową pracę układu pokarmowego. W diecie wielu osób jest go po prostu za mało, między innymi dlatego, że żywność wysoko przetworzona często dostarcza go niewiele. Nie oznacza to jednak, że im większa jego ilość, tym lepiej. Liczy się również rodzaj błonnika, indywidualna tolerancja i odpowiednie nawodnienie. Zwiększanie jego spożycia bez zadbania o ilość wypijanych płynów może wręcz nasilić problemy z wypróżnianiem.