Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap
Natuur en Wetenschap door: Prof. Menno Gerkema en Erwin Balkema
▶ Webplayer- Science
- Earth
- Nature
Natuur en Wetenschap door: Prof. Menno Gerkema en Erwin Balkema
▶ Webplayer"Menno en Erwin Natuur en Wetenschap" verkent de fascinerende samensmelting van natuur en technologie. Prof. Menno Gerkema deelt zijn diepgaande kennis, terwijl Erwin Balkema de meest prikkelende vragen stelt. Van de raadsels van AI en biologische klokken tot de schoonheid van onontdekte natuurgebieden, elke aflevering is een avontuur in wetenschap en natuur. Volg ons voor een reis door verbazingwekkende ontdekkingen en inzichten. Jouw pad naar de wonderen van de natuur en de vooruitgang van technologie begint hier. www.mennoenerwin.nl/ www.mennoenerwin.nl
Luister in de Podli-app 🎧
Volg je favoriete podcasts, luister offline en in de auto met CarPlay en Android Auto, en ga altijd verder waar je gebleven was. Gratis te proberen.
30 sep 2026 · 20:27
Over kat en hond als huisdier: 31 miljoen huisdieren in Nederland, waarvan drie miljoen katten en bijna twee miljoen honden — en nog heel veel open vragen over hoe en waarom.…
23 sep 2026 · 15:44
Nee, onze vlees en zuivelproductie bedreigt onze voedselzekerheid! Aan het begin van de tweede wereldoorlog lag er een plan klaar om in een oorlogssituatie onze voedselsituatie…
16 sep 2026 · 18:13
Nee, onze vlees en zuivelproductie bedreigt onze voedselzekerheid! Aan het begin van de tweede wereldoorlog lag er een plan klaar om in een oorlogssituatie onze voedselsituatie…
2 sep 2026 · 17:46
Ooit de eerste landdieren en nu in onze achtertuin: salamanders Als larve zijn ze aangewezen op het water. Maar verder leven onze salamanders het grootste deel van hun leven op…
26 aug 2026 · 15:57
Duiven: van sportkampioen tot vliegende rat Wat mensen van duiven vinden? Nou dat ligt er maar aan. Als witte vredesduif bij gelegenheden graag losgelaten. En een symbool van de…
19 aug 2026 · 12:46
De zinnen: (6) we zien best veel We kunnen als mensen van geluk spreken. We zijn als kijkers in niets extreem goed, maar onze kijkprestaties mogen er best wezen. We zien een…
12 aug 2026 · 10:43
De zinnen: (5) voelen Misschien jammer, maar het zintuig dat vertelt hoe je je voelt hebben we niet. Gelukkig voor ons zijn er wel veel dingen die we lichamelijk voelen. Die…
5 aug 2026 · 15:52
De zinnen: (4) smaak, zout, zuur, zoet, bitter en umami Op onze tong, maar ook achter in de mondholte liggen in totaal zo’n 9000 smaakpapillen. Die hebben vijf klassen…
29 jul 2026 · 17:28
De zinnen: (3) ruiken: voedsel, de omgeving en soortgenoten In onze neus vangen trilhaarcellen de geuren op. Via een paar tussenstappen belandt die informatie in de hersenen.…
22 jul 2026 · 15:30
De zinnen: (2) horen Horen, dat doe je natuurlijk met je oren. Nu ja, olifanten gebruiken ook hun voetzolen. Bij veel dieren dient de schedel als versterker. Bij insecten kunnen…
15 jul 2026 · 15:58
De zinnen, een serie over zintuigen: 1) de evenwichtszin Overeind blijven en niet omvallen, dat is een belangrijke opgave in het leven. Wij, en andere gewervelde dieren, hebben…
8 jul 2026 · 13:24
Winterlinde: een oernederlandse boom Als monumentale bomen nemen lindes vaak een bijzondere plek in in Nederland en de ons omringende landen. Bomen van 20 tot dertig meter hoog,…
1 jul 2026 · 13:56
Een giga landbouwprojekt in India laat zien dat landbouw zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen voor de boeren rendeert, de natuur helpt en gezond voedsel voor miljoenen mensen…
24 jun 2026 · 17:53
Wie het heeft over linkse wetenschap heeft het niet begrepen Er is geen linkse wetenschap, net zo min als er een rechtse is. Vragen aan de wetenschap kunnen en worden soms vanuit…
17 jun 2026 · 21:23
Kinderen vragen wetenschappers de hemd van het lijf: de Klokhuis Vragendag De Klokhuis Vragendag is een jaarlijks hoogtepunt in wetenschapsmuseum NEMO. Meer dan 500 kinderen…
9 jun 2026 · 20:08
Vogels zijn slimmer We zullen het moeten toegeven. Wij zoogdieren doen wel of we slim zijn. Maar zelfs de mensapen, waar wij mensen ook bij horen, leggen het af tegen de vogels.…
3 jun 2026 · 15:10
Spooky spinsels in het voorjaar Je gelooft soms je eigen ogen niet: struiken en planten, ja zelfs straatlantaarns en auto's die ingepakt zijn in een wit web. De inpakkunstenaar…
28 mei 2026 · 14:52
Grote vogels, erg grote vogels Ooit hebben vogels het grote uitsterven van alle andere dinosauriërs overleefd. Dat lag onder andere aan dat ze zo klein waren. Des te…
20 mei 2026 · 13:24
De beuk: statig en elegant, maar wat lichtgevoelig Na de laatste ijstijd kwam de beuk als laatste loofboom zo’n 3000 jaar geleden ons land binnen. Eerst vooral op hogere maar…
13 mei 2026 · 15:16
Gerald en David, van dierenvangers tot natuurbeschermers Begin jaren vijftig ontmoeten twee Britse dierenvangers elkaar op het vliegveld van Buenos Aires: Gerald Durrell en David…
6 mei 2026 · 17:40
De rode schuld van alles Het is dat de wolf zich in Nederland gevestigd heeft. Dus is de vos niet meer de enige kwaaie pier. Maar de reputatie van de vos is nog steeds niet zo…
29 apr 2026 · 19:18
Het is blauw, bruin, groen en het kwaakt De eerste salamander kroop zo’n 370 miljoen jaar geleden op het land. Toen duurde het nog zo’n dikke honderd miljoen jaar voor de eerste…
21 apr 2026 · 13:34
Fitis en tjiftjaf: oog of oor? Die keuze lijkt niet ingewikkeld. Natuurlijk wint het oor. Op het oog lijken deze twee soorten zo veel op elkaar dat ze in het veld erg moeilijk…
15 apr 2026 · 15:33
Ruwe en zachte: berken horen bij ons land De bomen met een witte bast die ieder herkent. De meest voorkomende is de ruwe berk, met vaak ruige, donkere barsten onder in de bast.…
8 apr 2026 · 14:22
Zoogdieren door een flessenhals van de nacht. Of zelfs twee keer? Lange tijd heersten de dinosauriërs op aarde. Er leefden toen weinig zoogdieren. Over het algemeen waren dat…
1 apr 2026 · 14:57
Langslapers en kortslapers Klopt het dat koeien maar twee uur per dag slapen was de vraag. Het antwoord is in principe ja. En wat je je dan meteen afvraagt is waarom wij mensen…
25 mrt 2026 · 10:54
Ons madeliefje Het is in het buitenland niet onopgemerkt gebleven. Het feit dat Nederland het madeliefje in 2023 tot nationale bloem gekozen heeft. Het is een opmerkelijke keuze…
18 mrt 2026 · 12:20
Een slimme vogelgids die je echt verder helpt De beste manier om vogels te leren kennen is om een vogelkenner in te huren. Vaak zijn die bijvoorbeeld voorhanden bij een excursie.…
11 mrt 2026 · 17:13
Jammer van de dinosauriërs Natuurlijk is het jammer dat we, op onze vogels na, alle dinosauriërs zijn kwijtgeraakt. Maar dat is niet waar het hier om gaat. Het gaat om hoe jammer…
4 mrt 2026 · 18:48
Ganzenland De hele winter door trekken ganzenvluchten over ons land. Bij vorst, maar ook bij overgangen naar warmere perioden zijn de v-vluchtformaties te zien.Dat is altijd al…
25 feb 2026 · 21:33
Indelen van de dierenwereld: helpen bouwplannen? Arrogant als ze zijn hebben mensen altijd al de neiging gehad om de dierenwereld te ordenen. In 350 voor de jaartelling…
18 feb 2026 · 15:13
De onsterfelijke Hydra? Gewoon een poliep in de sloot.. In ons hele land komen onsterfelijke wezens voor die we kennen als de gewone en de groene zoetwaterpoliep. In elk geval…
11 feb 2026 · 17:08
Wilde eenden Nou ja, zo wild is die eend nu ook weer niet. Het wilde zit hem in het verschil met witte gekweekte, tamme eenden. Die stammen af van de wilde eend, en kunnen…
4 feb 2026 · 20:53
De wetenschappelijke publicatie: over de vele hordes die te nemen zijn Alles staat en valt natuurlijk met goed onderzoek. Of het nu gaat om praktisch of theoretisch onderzoek, of…
28 jan 2026 · 13:56
In sneeuw en ijs: winterpaddenstoelen In het bos zijn paddenstoelen ook te vinden als het een kille januari is, met vriesweer en gure buien. Van elfenbankjes tot judasoren, van…
21 jan 2026 · 21:53
Afvallen: plannen in plaats van pillen Overgewicht is een probleem geworden van heel veel mensen, en inmiddels ook van de hele maatschappij. Klassiek is januari de maand van de…
14 jan 2026 · 13:47
Weg met de natuur? Of we willen of niet, op aarde is samenleven de enige optie Mensen hebben het woord natuur altijd op heel verschillende manieren gebruikt. Behalve in…
7 jan 2026 · 18:57
Vleermuizen: op naar het voorjaar. Midden in de winter lijkt een merkwaardige tijd om het over vleermuizen te hebben. Geen vleermuis bij ons te zien. Die zijn in winterslaap, op…
31 dec 2025 · 19:16
Een eiwit dat muizen en mensen ziek maakt, een koe met zebrastrepen en aangeschoten Duitse studenten: wetenschap in 2025 Prijstoekenningen in de wetenschap komen vaak als een…
24 dec 2025 · 20:00
Vliegensvlugge rendieren Nee, natuurlijk kunnen rendieren niet vliegen. Door een Brits gedicht uit 1823 dachten en denken veel mensen van wel. Sinds een aantal jaren staan er in…
17 dec 2025 · 20:02
Fossielen onderweg, in de stad en daarbuiten In een beetje winkelstraat in Nederland loop je zo maar over de fossielen. De stoepen van winkels, trappen en gevels van monumentale…
10 dec 2025 · 25:37
Fossielen: topvindplaatsen in Nederland Misschien denkt u dat het vinden van fossielen iets voor het verre buitenland is: een Tyrannosaurus in Colorado. Dichter bij huis, aan de…
3 dec 2025 · 16:33
December, de donkere maand December is een maand van tegenstellingen. Het is de maand rond de kortste dag van het jaar, en dus met laagste aantal zonne-uren. Daar doet het feit…
26 nov 2025 · 14:35
Het is groen en het eet mieren. Een specht?. De groene specht roffelt zelden, maar lacht des te luider. De karakteristieke roep verraadt de aanwezigheid van deze miereneter…
19 nov 2025 · 29:44
Onze hersenen kunnen verbijsterend veel en we weten nog er maar heel weinig van hoe ze dat klaar kunnen spelen. In onze hersenen zijn minstens 86 miljard zenuwcellen actief. Die…
12 nov 2025 · 26:55
Fraude in de wetenschap Zijn nuchtere boek over het wetenschappelijk bedrijf gaf professor Ari Rip in 1978 de passende titel “wetenschap als mensenwerk” mee. Zo is het maar net,…
5 nov 2025 · 16:24
November, de nevelmaand. Een maand die de winter aankondigt, maar ook nog heel uitbundig de herfst kan laten zien. Als het een beetje zonnig zijn de luchten op zijn mooist.…
29 okt 2025 · 33:23
De kern van wetenschap: vertrouwen in het kritisch omgaan met kennis Op veel plekken staat de waardering van wetenschappelijke kennis onder druk. In Nederland doen wetenschappers…
22 okt 2025 · 15:15
Blauwalgen zijn geen algen maar wel blauw; en ze zijn net zo bijzonder als vervelend Omdat deze blauwgroene eencelligen zonlicht kunnen omzetten in energierijke stoffen en…
15 okt 2025 · 16:29
De beste thee gaat per kilo Thee is alleen thee als er Camellia sinensis op staat. Dat is de naam van de theeplant zoals die vooral in China en India, maar ook in Indonesië…
8 okt 2025 · 14:45
Wat is dat ‘s avonds voor een schril gepiep rond het huis? Grote kans dat een huisspitsmuis in uw tuin rondloopt en zijn aanwezigheid kenbaar maakt. De huisspitsmuis is de meest…
1 okt 2025 · 20:38
Oktober, vruchten en paddestoelen Wijnmaand is traditioneel de bij naam van oktober, de achtste maand van de oude Romeinen. Nu zijn de meeste wijndruiven tegenwoordig al geoogst…
24 sep 2025 · 17:03
Is lachen gezond? In de middeleeuwen werd lachen als werk van de duivel gezien, en ook later hadden calvinisten iets tegen humoristen die tot lachen aanzetten, vooral als het…
17 sep 2025 · 14:29
Spanning is goed en stress verkeerd? Zowel spanning als stress kunnen gezonde aspecten hebben, maar over het algemeen staat stress toch voor iets negatiefs. Natuurlijk is stress…
10 sep 2025 · 15:08
In de schaduw van zijn staart, oftewel de rode eekhoorn Een passender naam hadden de Grieken niet kunnen bedenken voor dit betoverende knaagdier. Boombewoner bij uitstek bouwen…
3 sep 2025 · 14:05
September, herfstmaand of nazomer? Officieel begint de herfst 23 september. Maar elk jaar is er de kans dat het met recht de nazomer genoemd mag worden. Houden we het veiliger op…
27 aug 2025 · 20:44
Komt leven op aarde uit de ruimte? Net zoals alles op aarde zijn wij uit sterrenstof opgebouwd. Maar minder duidelijk is of het leven op aarde ook letterlijk uit de ruimte kwam…
20 aug 2025 · 13:55
Landbouw zonder taboes Meer dan de helft van ons land bestaat uit landbouwgrond. Het merendeel daarvan is grasland, lees veeteelt. De grondprijzen swingen de pan uit, zeker ook…
13 aug 2025 · 13:26
Elke stad een sponsstad? Water en steden word een ingewikkeld verhaal. Aan de ene kant vragen veel mensen op een klein oppervlak om veel en schoon water. En dat des te meer nu de…
6 aug 2025 · 17:28
Huid en zon De huid is ons grootste orgaan. Onze huid is van levensbelang, als bescherming tegen onheil van buiten, regelaar van temperatuur en waterbalans. En dan benoemen we…
30 jul 2025 · 15:43
Augustus, de rijke zomermaand Augustus heet ook van oudsher de oogstmaand. Toch is tegenwoordig al heel veel van de oogst binnengehaald. Door de verregaande mechanisatie kan dat,…
23 jul 2025 · 11:23
De kantige basterdwederik, die kent toch iedereen! Wie het onkruid tussen de straattegels weg wil halen komt soms voor echte dilemma’s. Zoals bij die prachtige, subtiele plant…
16 jul 2025 · 16:21
Wat is leven? En dat is een vraag voor een bioloog? Het lijkt wel een beetje raar, want letterlijk bestudeert een bioloog het leven. Dan zou je toch mogen verwachten... Ook al…
9 jul 2025 · 16:07
Microplastics, in onze hersenen zitten inmiddels ruim twee plastic zakjes. Het leek zo’n geweldige ontwikkeling, de ontwikkeling van plastics. De koppeling van series eenvoudige…
2 jul 2025 · 15:01
Juli, hooimaand? Traditioneel heet de warmste maand van het jaar hooimaand. Maar dat geldt tegenwoordig alleen voor blauwgraslanden en andere natuurweiden. De meeste boeren zijn…
25 jun 2025 · 13:11
Jongeren natuur en ecologie Als er één groep belang zou moeten hebben bij natuur en ecologie dan zou het toch die van jongeren moeten zijn. De vanzelfsprekendheden lijken er…
18 jun 2025 · 13:43
Voor vrouwen is het signaal voor hartklachten je niet goed voelen, slecht slapen, hartkloppingen en vermoeidheid. Bij mannen is het vaak pijn op de borst. Het is te hopen dat de…
11 jun 2025 · 15:35
Deze wat merkwaardige vraag zouden teken ook over de mens kunnen stellen natuurlijk. 🌳☀️ Begrijpelijk is het wel een beetje, behalve dat teken ons bloed aftappen dragen ze ook…
4 jun 2025 · 16:40
In deze aflevering nemen Menno en Erwin je mee de zomer in—of nou ja, meteorologisch nog even lente—maar in de natuur barst juni uit zijn voegen! 🌼 Ontdek waarom juist deze…
28 mei 2025 · 21:34
Uitsterven is doodnormaal De schattingen lopen nogal uiteen, maar er leven op aarde tussen de 1,5 en 2,1 miljoen soorten dieren, planten en schimmels. Dat is nog geen procent van…
21 mei 2025 · 25:55
Menno & Erwin Nieuwsbrief Aflevering: Is ons water wel schoon genoeg? Met speciale gast Hilde Prummel, directeur van het Waterlaboratorium Noord Beste luisteraars, In het tweede…
14 mei 2025 · 23:58
Water: is er wel genoeg? Drinkwater is nog steeds absurd goedkoop, en dat is misschien iets waar we gauw van af moeten. Want sinds de zomer van 2018 weten we dat we zelfs in…
7 mei 2025 · 16:02
Dassen in beeld Ontdek het fascinerende leven van de Europese das: potige sociale gravers en alleseters. Dankzij wildcamera’s krijgen we unieke inkijkjes in hun nachtelijke…
30 apr 2025 · 17:27
De groeimaand mei Genoemd naar de Griekse moedergodin Maia (die de dingen van de natuur laat groeien) is de maand mei voor de Nederlandse natuurliefhebber een hele drukke maand.…
23 apr 2025 · 19:28
De moeilijke keuzes van de koekoek Al 2600 jaar geleden schreef de Griekse dichter Aesopus over de luie koekoek die het voor zich en haar jong makkelijk maakt door haar eieren in…
16 apr 2025 · 17:32
Zomer en wintereik Er groeien twee eikensoorten in Nederland, de winter en de zomereik. Die namen suggereren grote verschillen tussen beide soorten in het jaar, maar dat valt…
9 apr 2025 · 18:58
Wat is geluk? In sommige talen zijn er wel tien woorden voor. Dat duidt al op problemen. Laten we het simpel proberen te houden, we hebben het hier niet over geluk hebben maar…
2 apr 2025 · 21:41
In de tweede maand van de lente lijkt het planten- en dierenleven pas goed op gang te komen. April is de maand dat meer dan de helft van al onze vogelsoorten aan het broeden…
26 mrt 2025 · 22:13
Aflevering: Au! Pijn gaat van au. Het doet zeer, en tegelijk is het goed dat het er is. Dat klinkt niet bemoedigend voor wie pijn lijdt, zeker niet als het om chronische pijn…
19 mrt 2025 · 13:48
Aflevering: Twee neven Beijerinck: bijzondere biologen Er zijn nogal wat vernoemde wetenschapsprijzen in Nederland. Meestal dragen die de naam van een illustere wetenschapper.…
12 mrt 2025 · 18:20
Aflevering: En dan is daar een ransuil Zonder hem gezien te hebben verraadt de Merlin bird id app dit weekend zijn aanwezigheid. Reden tot vreugde want het is al een tijd geleden…
5 mrt 2025 · 16:43
Aflevering Maart van ons Wandeldagboek De Magie van Mars: Meer dan Oorlog Maand maart is genoemd naar Mars, de god van de oorlog. Want in het voorjaar werd het in de oudheid weer…
26 feb 2025 · 18:34
Onderwerp: Kou en hitte Beste lezer, We kunnen best goed met kou omgaan, zelfs onder nul graden (behalve mijn vrouw). In elk geval is hitte voor veel van ons vervelender en…
19 feb 2025 · 13:20
Onderwerp: Social Darwin Beste lezer, De filosoof Spencer legde mede door zijn slagzin “survival of the fittest”de basis voor sociaal darwinistische gedachten. Hij trok de…
12 feb 2025 · 19:55
Beste luisteraars en lezers, hier weer een nieuwe aflevering van onze Menno en erwin podcast: “Men kan betwijfelen of er veel andere dieren zijn die zo'n belangrijk aandeel in de…
5 feb 2025 · 16:48
Onderwerp: 🐦 Het bijzondere van de natuur in februari Beste lezer, Februari is de ideale maand om de dingen in de natuur te zien. Juist omdat er vaak nog niet zoveel te zien is,…
29 jan 2025 · 18:13
Fossielen zijn de vaak versteende resten van mensen, dieren en planten die in gesteentes, modder of zandlagen worden teruggevonden. Die vondsten hebben mensen altijd gefascineerd…
22 jan 2025 · 17:59
Heen en weer stappen in de erfelijkheidsleer Als het over erfelijkheidsleer of genetica gaat hoor je al gauw trefwoorden als chromosomen, mutaties, genen en DNA. Lang voor die…
15 jan 2025 · 21:12
Een gevoel van plotselinge macht overkwam mij als redacteur van de schoolkrant. Ik stond in 1964 op een kantoor bij de stencilmachine en zag hoe mijn moeizaam op een stencil…
8 jan 2025 · 16:57
Onderwerp: 🐦 Een flits van kleur in onze achtertuin – alles over de ijsvogel! Beste lezer, Een van de geneugten van het wonen naast een diepe zandafgraving met helder water en…
1 jan 2025 · 19:10
Bij de honderdvijftigste: 149 podcasts over natuur en wetenschap Begonnen zijn we indertijd met het bespreken van 12 natuurgebieden in Duurswold in Midden Groningen bij het…
25 dec 2024 · 13:14
Groene midwinterplanten: de eeuwenoude kerstdecoratie van hulst en maretak Al heel lang worstelen mensen met de winter. De verwachting dat de dagen weer gaan lengen geeft de…
18 dec 2024 · 18:40
Natuur met de kerst (3): twee reebruine ogen Als we de schattingen mogen geloven kijken ons in Nederland zo’n 220.000 reebruine ogen aan. Daarmee is de ree ons meest voorkomende…
11 dec 2024 · 16:23
Noten met de kerst Kunnen mensen niet anders? Zijn wij altijd vleeseters geweest? Nou zeker niet, in sommige tijden en landstreken at er zelfs niemand vlees, zoals in India rond…
4 dec 2024 · 22:09
Natuur met kerst (1): konijnen Een serie van vier podcasts over zaken uit de natuur die met kerst verbonden zijn. Als eerste hebben we het over konijnen. En ja, dan hebben we het…
27 nov 2024 · 11:34
Komt er ooit nog een natuurmuseum in Groningen? Of gaven een brand en de PvdA de definitieve doodsteken? Regionale natuurmusea zijn er in vrijwel alle provincies, maar niet in…
20 nov 2024 · 20:35
Virussen: griep en erger Nu ja, zo klopt dat niet helemaal. Griep kan ook al behoorlijk erg zijn. Gemiddeld sterven in Nederland zo’n zesduizend mensen aan influenza, het…
13 nov 2024 · 18:01
Het hunebed als dorpshuis Onze hunebedden zijn nog steeds behoorlijk geheimzinnig. Het is duidelijk dat ze zijn opgebouwd uit grote zwerfstenen die in het Saalien met reusachtige…
6 nov 2024 · 20:57
Slakken zonder huisNaaktslakken, het is eigenlijk heel eenvoudig. Verreweg de meeste slakken op het land en in het water hebben een huisje of schelp, oftewel een uitwendig…
30 okt 2024 · 13:19
Slakken zonder huisNaaktslakken, het is eigenlijk heel eenvoudig. Verreweg de meeste slakken op het land en in het water hebben een huisje of schelp, oftewel een uitwendig…
Luister in de Podli-app 🎧
Volg je favoriete podcasts, luister offline en in de auto met CarPlay en Android Auto, en ga altijd verder waar je gebleven was. Gratis te proberen.
Jouw podcast? Zet de Podli-badge op je site
