Dit is Heilige Grond. De theologische podcast die stilstaat bij de grond onder je voeten. Bij het heilige én het alledaagse. Bij brandende kwesties. Bij God die spreekt. Kom binnen, trek je schoenen even uit. Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.
Luister in de Podli-app 🎧
Volg je favoriete podcasts, luister offline en in de auto met CarPlay en Android Auto, en ga altijd verder waar je gebleven was. Gratis te proberen.
25 sep 2026 · 49:14
Veel kerken denken na over de toekomst van hun gebouw. Vaak ligt de aanleiding bij onderhoud, financiën of krimp. Maar wat gebeurt er als je begint bij een andere vraag: waar…
11 sep 2026 · 50:44
Artikel 23, het grondwetsartikel dat bijzonder onderwijs garandeert, staat al een tijdje onder druk. Voeden christelijke scholen kinderen op in een bubbel? Of bieden ze juist een…
26 jun 2026 · 57:08
Een tomaat die langzaam rijpt in de zon smaakt anders dan een tomaat uit de kas. Geldt dat ook voor een preek die met behulp van AI tot stand komt? Fulco Timmers en Ciska Stark…
12 jun 2026 · 51:19
Wat is belijdenis doen eigenlijk? Wie doet dat nog en hoe? Timo van der Heijden schreef er zijn masterthesis over en noemt het een ‘ritueel van inwijding’. Dat geldt ook voor het…
22 mei 2026 · 53:38
Hoe spreekt God tot mensen? Een veilig protestants antwoord is: door de Bijbel. Maar sluit dat uit dat het ook op andere manieren gebeurt? Op de eerste Pinksterdag citeert Petrus…
8 mei 2026 · 50:12
Hoe leg je verbindingen tussen de ervaringen en vragen van mensen nu en zingevende bronnen (zoals de Bijbel) en tradities? Hoe doet daarin ook je eigen spiritualiteit en…
24 apr 2026 · 56:45
In de Tweede Wereldoorlog raakten ds. Leendert Overduin en zijn zussen Maartje en Corrie betrokken raakten bij het verzet. Met Louren Blijdorp en Rianne Oosterom verkennen we hun…
10 apr 2026 · 51:44
Hoe pak je je leven weer op na een crisis? Als je diep gaat, hoe kom je jezelf dan tegen en wat motiveert je om vol te houden? Met deze vragen en drie Bijbelverhalen op zak, gaat…
27 mrt 2026 · 55:16
In de Goede Week voor Pasen komen alle emoties voorbij, in woorden en in muziek. Hoe bereiden predikant en kerkmusicus zich voor op dit liturgisch hoogtepunt van het jaar? En…
13 mrt 2026 · 45:57
Primeur op de PThU: een artist in residence. Libriswinnaar Mariken Heitman is tot en met eind maart te gast op de PThU. Doel: waar raken kunst en theologie elkaar in het spreken…
27 feb 2026 · 47:09
Volgens de cijfers in de emancipatiemonitor is Nederland één van de meest geëmancipeerde samenlevingen. Tegelijk zien we in Nederland onder GenZ een neiging naar meer…
13 feb 2026 · 47:40
We krijgen een inkijkje in de euthanasiepraktijk van de arts. Elk euthanasieverzoek doet een beroep op de dokter. Welke rol heeft hij/zij precies en wat speelt er allemaal mee?…
23 jan 2026 · 59:38
In deze aflevering ontvangt Koos Tamminga drie gasten voor een interreligieuze ontmoeting: Rabbijn Lody van de Kamp, Islamitisch theoloog Najib Tuzani en christelijk theoloog…
9 jan 2026 · 48:17
Veel jongeren zoeken naar wie ze zijn, waar ze bij horen en waar ze voor leven. In deze aflevering verkennen we met Joyce Couprie en Martin Kamp hoe we in onze omgang met…
26 dec 2025 · 49:47
Wat is een gemeenschap, en waarom is samenleven belangrijk? In deze aflevering verkennen we de kracht van (christelijke) gemeenschappen en wat zij ons leren over gerechtigheid en…
12 dec 2025 · 50:02
December: de maand van geven en ontvangen. Een maand vol rituelen. Sinterklaas en kerst worden vaak gezien als feestjes van gezelligheid, samenzijn, en geven; maar het zijn ook…
28 nov 2025 · 57:29
In deze aflevering kijkt Mirella Klomp terug op de ‘Grondreis’ die ze als Theoloog der Nederlanden ‘24-’25 maakte. In alle provincies ging ze op zoek naar de verhalen die opkomen…
14 nov 2025 · 54:04
Vandaag de dag wordt nog in veel kerken regelmatig de geloofsbelijdenis uitgesproken die 1700 jaar geleden tijdens het concilie van Nicea geformuleerd werd. Wat stond er in die…
24 okt 2025 · 49:27
Kinderen en jongeren van nu leven in een veeleisende tijd; prestatiedruk, een onzekere toekomst, digitale uitsluiting, psychische kwetsbaarheden… Veel komt ook samen in de steeds…
10 okt 2025 · 52:10
“Wie vrede wil, moet zich voorbereiden op oorlog” is al een eeuwenoud gezegde. Maar is dat zo? Is vrede niet juist het uitsluiten van geweld? Welke posities en dilemma’s zijn er…
26 sep 2025 · 57:05
"Niet aan de zijlijn blijven staan, maar zelf de handen uit de mouwen steken." Zo beschrijft Esther Kaper (ChristenUnie) haar motivatie om de politiek in te gaan. In deze…
12 sep 2025 · 1:03:20
In deze aflevering verkennen we de aantrekkingskracht en de gevoeligheden rond gebedsgenezing. Wat maakt het zo krachtig én omstreden? We spreken met theoloog Ronald Westerbeek,…
4 jul 2025 · 50:30
In deze aflevering gaat Koos Tamminga in gesprek met Tabitha van Krimpen en Jort van Slooten over film en theologie. En dat is, zo blijkt al snel, iets anders dan ‘christelijke…
20 jun 2025 · 51:20
Welk beeld heb jij van pastoraat? Vaak is de eerste gedachte die aan de predikant of kerkelijk werker die langskomt als je het moeilijk hebt, of aan huisbezoek door een ouderling…
6 jun 2025 · 52:01
Mensen met een verstandelijke beperking ervaren vaak belemmeringen om mee te doen en erbij te horen – ook in de kerk. In deze aflevering verkent Koos Tamminga met zijn gasten…
23 mei 2025 · 47:46
Sinds 21 november 2024 verleent de protestantse wijkgemeente Open Hof in Kampen kerkasiel aan de familie Babayants, een gezin afkomstig uit Oezbekistan dat 11 jaar geleden in…
9 mei 2025 · 51:15
Wat hebben de toeslagenaffaire, zelfscankassa’s en de veelheid aan protocollen in (bijvoorbeeld) de zorg met elkaar gemeen? Bij al deze thema’s komt de vraag terug wat het…
25 apr 2025 · 50:34
Vandaag staat de aflevering in het teken van de nieuwste editie van het rapport God in Nederland, dat al sinds 1966 het religieuze landschap van ons land in beeld brengt. Op 25…
11 apr 2025 · 47:29
Zonde - we praten er liever niet meer over. Maar daarmee doen we geen recht aan de werkelijkheid. Bovendien levert het veel moois op wanneer we moreel kwaad wel aankaarten. In…
21 mrt 2025 · 50:46
Hoe beleeft een gast een kerkdienst? We hebben er vaak ideeën bij, maar hoe ervaren ze het zelf? Theoloog René van Loon deed er onderzoek naar in protestantse, evangelische en…
7 mrt 2025 · 46:21
Racisme is een zonde tegen God en medemensen. Dat verklaarde de Wereldraad van Kerken al in 1975. Dat deze heldere woorden zestig jaar na dato nog steeds herhaald moeten worden,…
21 feb 2025 · 49:53
We zijn geneigd te reageren met oplossingen op de uitdagingen waar we voor staan als kerken, het liefst zo snel mogelijk. Maar dan missen we God, stelt Amerikaanse theoloog…
7 feb 2025 · 50:34
Een liefdevolle God die miljarden mensen tot in eeuwigheid kwelt? Dat kan theoloog en schrijver Reinier Sonneveld niet geloven. In deze podcastaflevering van Heilige Grond gaat…
24 jan 2025 · 49:45
Op 28 november 2024 verdedigde componist en programmamaker Henk Vogel zijn proefschrift ‘ Sing After God a New Song’ , waarin hij onderzoek deed naar de plek van psalmzingen in…
10 jan 2025 · 49:04
Ooit gold theologie als de koningin van de wetenschappen. Intussen is het wel anders. Theologie kun je in Nederland op steeds minder plekken studeren. Is er toekomst voor de…
27 dec 2024 · 53:09
De moeders in Bethlehem huilden en klaagden en wilden niet worden getroost. Het is de rauwe werkelijkheid na kerst. In Nederland klagen we niet zo gemakkelijk, maar de Bijbel…
13 dec 2024 · 1:04:26
Donkere dieptes, glorende hoop, en een schitterend feest. Zinnebeelden uit de op 21 november gehouden oratie van Erik Olsman, die sinds enkele maanden Hoogleraar geestelijke…
22 nov 2024 · 53:52
Wat betekent het kruis van Jezus? Gebeurde op Golgota iets dat we nodig hebben? En waarvoor en wanneer dan? Het klassieke protestantse antwoord op die vraag kun je samenvatten…
8 nov 2024 · 48:49
Jonathan Haidt heeft het gesprek losgemaakt: de impact van social media op de mentale gezondheid van jongeren is enorm. Maar zijn de schermpjes daadwerkelijk de boosdoeners of is…
28 okt 2024 · 53:27
Fusie en samenwerking van kerkelijke gemeenten: een kans om de eenheid in Christus te laten zien of vooral een noodzakelijkheid vanwege krimp? In deze aflevering gaat Koos…
15 okt 2024 · 53:10
Wat heeft je bardienst bij de sportvereniging te maken met “transcendentie van het Goede?” In dit gesprek gaan Daniël Muller en Merlijn Slothouber in op wegen om polarisatie…
27 sep 2024 · 56:07
Is er nog iets heilig in onze tijd? Is dat belangrijk voor een maatschappij? Wat bedoelen we dan met het h/Heilige? Is het heilige een ordenende kracht, of is de ontmoeting met…
16 sep 2024 · 56:14
Het geweld tegen christenen groeit explosief. Wereldwijd ervaart 1 op de 7 christenen op zijn minst een hoge mate van vervolging of discriminatie. Wat heeft dat gelovigen in…
21 jun 2024 · 46:36
Zit Nederland te wachten op theologie? En hoe spreek je in onze maatschappij over God? In deze aflevering krijgen we een kijkje in de keuken van onze huidige Theologen des…
4 jun 2024 · 55:06
Deze week gaat Europa naar de stembus en de formatie is nog volop aan de gang, politiek staat er veel op het spel. Volgens sommigen ook de toekomst van een christelijk Europa, en…
24 mei 2024 · 55:26
Afgunst, geen emotie waarover je op een verjaardag makkelijk in gesprek gaat. Veel mensen zijn wel eens afgunstig, maar het is ook een emotie waar we ons voor schamen.…
10 mei 2024 · 49:08
Wat is de spirituele kracht van liturgie? En waar is die te ontdekken? Enerzijds is er een trend te zien waarbij de traditionele vormen van de katholieke of anglicaanse liturgie…
26 apr 2024 · 49:55
“Fascinerend dat mensen banger lijken te zijn voor de oplossing dan voor het probleem” zegt Lydia van Maurik, duurzaamheidsmedewerker bij de PKN in dit gesprek, dat zij en…
12 apr 2024 · 47:39
Vaak zitten er maar weinig jongeren in de kerkbanken, het spreekt hen niet aan. Tegelijk verlangen ze wel naar preken en verhalen die raken aan hun leven en hoop geven. Moet de…
22 mrt 2024 · 50:04
Veel kerkgemeenschappen zijn of worden in deze tijd gedwongen om na te denken over het gebruik van hun kerkgebouw. Hoe onderhoud je met een krimpende gemeente een prachtig…
8 mrt 2024 · 53:04
Hoe zijn we als mensen verbonden met de aarde waarop we leven? Vandaag de dag hebben we te maken met grote vraagstukken die direct raken aan of voortkomen uit onze omgang met…
23 feb 2024 · 51:35
Dopen. Het wordt wereldwijd en al eeuwenlang in kerken gedaan. De handelingen en woorden die tijdens die doop worden gebruikt, zijn in die tijd weinig veranderd. Toch verschuift…
9 feb 2024 · 51:24
Hoe gaan overtuigd zijn en openheid samen in gesprek met mensen die anders of niet geloven? Zodra de waarheidsvraag op tafel komt, word je toch al snel gezien als fundamentalist…
26 jan 2024 · 57:39
Meer dan ooit zijn we op zoek naar rust en stilte. Retraites, kloosterweekenden, meditatie, stiltetrainingen, mindfulness etc. zijn ongekend populair. Hoe is dat te duiden? Wat…
12 jan 2024 · 55:46
Wie om zich heen kijkt ziet dat alles in beweging is, van het klimaat tot de wereldpolitiek. 2024 lijkt een spannend jaar te worden vol met veranderingen en vraagtekens op de…
22 dec 2023 · 48:45
Het is bijna kerst, we vieren dat God klein, kwetsbaar en arm werd. Hoe krijgt dat goede nieuws vorm in Geloven in Moerwijk, de armste wijk van Den Haag? En hoe in Kruispunt, een…
8 dec 2023 · 54:59
De Bijbel die bij veel mensen in de boekenkast staat, zo weten de meeste trouwe lezers wel, is een vertaling van oeroude Hebreeuwse en Griekse teksten. Dat is echter maar het…
24 nov 2023 · 55:39
Storytelling. Een kunstvorm die niet langer alleen omarmt wordt door kunstenaars en sprekers, maar ook in het bedrijfsleven zijn ingang gevonden heeft. Want met een verhaal…
10 nov 2023 · 52:42
Een eerlijk gesprek tussen, jawel, drie dominees over de waarde van ambt. Wat maakt het nou zo bijzonder om predikant te zijn en hoe helpt het ambt daarbij? Draagt de predikant…
27 okt 2023 · 54:47
Stikstof, het klimaat, Israel, zomaar een aantal thema's die vandaag voor verhitte discussies zorgen waarin deelnemers elkaar niet meer bereiken maar zich steeds meer op hun…
13 okt 2023 · 51:12
Weinig debatten zijn zo gepolariseerd als het gesprek over gender. Grote woorden zijn snel gesproken, en angsten aangewakkerd. Maar waar hebben we het eigenlijk over als het over…
29 sep 2023 · 53:58
Op 4 oktober is het dierendag, de naamdag van Franciscus van Assisi (1181 - 1226). Als Italiaanse, rijke jongeman koos hij ervoor om afstand van al zijn bezit te doen. Hij…
15 sep 2023 · 46:56
Al eeuwenlang spreken hel en hiernamaals tot de verbeelding. Theoloog Arnold Huijgen zette met zijn oratie het onderwerp weer op de kaart en geograaf en schrijver Guido Derksen…
1 sep 2023 · 53:16
We leven in een tijd waarin dankbaarheidsdagboeken als warme broodjes over de toonbank vliegen. Duizenden lessen en tips worden gedeeld over hoe je een dankbaar mens kunt zijn.…
9 jun 2023 · 53:39
Deepfake, ChatGPT en zelfrijdende auto’s; het zijn fenomenen die dankzij artificial intelligence bestaan. De ontwikkelingen op dit gebied gaan ontzettend snel. Zullen op termijn…
26 mei 2023 · 47:32
Nederland kent ruim een miljoen christenen met een migratieachtergrond en toch zie je daar weinig van in de gemiddelde witte kerk. Hoe komt dat en is het erg om in de kerk je…
12 mei 2023 · 50:34
Hoe kun je er zijn voor mensen die geconfronteerd worden met een plotseling verlies of acute nood? Wat is helpend, hoe ga je om met de vragen die het oproept? Koos Tamminga…
28 apr 2023 · 48:23
Waar was God in Auschwitz? is één van de bekendste en indringendste vragen die het geloof in een goede en almachtige God uitdagen. Een vraag die ook in het licht van hedendaagse…
14 apr 2023 · 50:20
Het ene na het andere klimaatrapport laat zien dat de klimaatcrisis niet te ontkennen is en ook dat menselijk handelen daar alles mee te maken heeft. Eind maart 2023 nog, schreef…
24 mrt 2023 · 57:23
Dit jaar herdenken we de afschaffing van de slavernij. Belangrijk én dubbel, want is slavernij wel echt afgeschaft? Wereldwijd zitten nog miljoenen mensen vast in systemen die…
10 mrt 2023 · 42:51
We leven in de veertigdagentijd, een tijd waarin christenen traditioneel hun aandacht richten op het lijden in de wereld en in hun eigen leven. In deze aflevering staan we stil…
24 feb 2023 · 49:10
Een schietgebedje bij het inruimen van de vaatwasser, of een tijd verblijven in de stilte. Het kan allebei gebed zijn, volgens Agnes Huizenga (teamleider gebedspastoraat New…
10 feb 2023 · 51:54
Koert van Bekkum, hoogleraar Oude Testament en Mechteld Jansen, emeritus-hoogleraar Interculturele Theologie en Missiologie bespreken in deze podcastaflevering de recent…
27 jan 2023 · 51:12
Kun je geloven leren, of moet het je gegeven worden? De geestelijke vorming van jonge generaties krijgt binnen de kerk veel aandacht, maar staat tegelijk onder druk –…
13 jan 2023 · 54:38
Hoe gaat een samenleving om met haar ouderen? Mag je nog gewoon oud worden? In deze podcastaflevering gaan Frits de Lange (emeritus hoogleraar Ethiek) en Klaas Spronk (hoogleraar…
20 dec 2022 · 48:14
In de vorige aflevering van Heilige Grond ging het over armoede. Wat betekent het als er niet genoeg is? Hoe reageer je daar als christen op? Misschien wel juist door te leren…
9 dec 2022 · 49:06
Steeds meer mensen krijgen tegenwoordig te maken met kosten en rekeningen die ze nauwelijks meer op kunnen brengen. Tegelijk wordt er ook nog steeds een taboe ervaren op armoede.…
25 nov 2022 · 49:22
In tijden van crisis krijgen de Bijbelse profeten nieuwe zeggingskracht, ze bieden hoop. Maar die hoop is iets anders dan zoete geruststelling of optimisme. We worden gedwongen…
11 nov 2022 · 53:10
“Het grootste en eerste gebod is de liefde.” Maar de liefde tussen twee mensen van hetzelfde geslacht verdeelt christenen en kerken. De meningsvorming rond homoseksualiteit heeft…
28 okt 2022 · 49:30
Als een geliefde euthanasie wil, klinkt vaak de roep om iemands autonomie te respecteren. Het getuigt van liefde om iemand zelf te laten beslissen over diens levenseinde. Maar…
14 okt 2022 · 48:28
“Mijn leven is mijn project”, zo denken we vandaag de dag. In dat kader is de medische zorg meer en meer een instrument. Hoe merk je dat op een ziekenhuisafdeling? Is de klant…
22 sep 2022 · 52:59
In de afgelopen jaren raakten we vertrouwd met het online vieren van de liturgie, hielden we bijbelstudies via Zoom en vergaderingen via Teams. Is dat nu ‘gelukkig voorbij’, of…
9 sep 2022 · 47:16
Explosieve boosheid van mensen die niet gehoord worden. Gevoelens van onmacht, grote woorden en groeiende verschillen. Het westerse vooruitgangsdenken zit muurvast. Het gebrek…
10 jun 2022 · 56:40
Op een zeepkist staan en het evangelie verkondigen. Het lijkt niet meer helemaal van deze tijd. Maar wat doe je wel als je er van overtuigd bent dat het evangelie…
27 mei 2022 · 55:08
In Oekraïne staat het leven in een ander licht. Omdat dat wat zeker leek, dat niet is. Families, huizen, veiligheid en vertrouwen zijn kapotgeschoten. Hoe is het om christen te…
13 mei 2022 · 52:33
Wat betekent het om met dementie te leven? Wat doet dementie met jouzelf, je mensbeeld en je beeld van God? Wie ben je eigenlijk nog als je dat zelf niet meer weet? Koos Tamminga…
22 apr 2022 · 46:32
De plek van jongeren in de kerk is veelal een urgent onderwerp in snel vergrijzende geloofsgemeenschappen. Vaak is dan de vraag: Wat maakt de kerk aantrekkelijk voor jongeren?…
8 apr 2022 · 55:02
In deze aflevering gaan we in op lijden als thema in de muziek. Wat is dat toch, dat de Matthäus Passion in ons seculiere Nederland zoveel mensen blijft aanspreken? Waarom zijn…
25 mrt 2022 · 52:29
Waarheid staat onder druk. Niet langer is waarheidsvinding sport voor theologen of filosofen, maar in deze tijden van fake news en manipulatie van media is waarheidsvinding…
11 mrt 2022 · 55:54
Wie begint aan een studie theologie kan gemakkelijk verzanden in de veelheid van vakken en perspectieven. Is er wel een verbindende factor in het nadenken en spreken over God en…
25 feb 2022 · 53:43
Waarom zou de kerk zich vandaag de dag nog bezighouden met de historische en sociale realiteit van het slavernijverleden? Wat was eigenlijk de rol van de kerk in dit verleden?…
11 feb 2022 · 51:18
Het evangelie is een explosie van vreugde. Een eerste liefde. Je kunt er niet zonder, en dat moet iedereen horen. Toch? In deze aflevering van Heilige Grond gaan Petra de Jong –…
28 jan 2022 · 53:00
Waarom zou je bijbellezen? En wat als de Bijbel jou begint te lezen? In deze aflevering van podcast Heilige Grond gaat presentator Koos Tamminga in gesprek met Bram van Putten,…
14 jan 2022 · 59:04
Een kerkdienst zonder preek zal voor veel kerkgangers voelen als een incomplete dienst. Dus worden er elke week weer duizenden preken gehouden in Nederland. Bijzonder eigenlijk,…
24 dec 2021 · 46:48
Ieder mens is een familiewezen: we worden geboren in een netwerk van relaties die we niet zelf hebben gekozen. Met deze mensen moet je wat. Is dat een zegen of een last? In de…
10 dec 2021 · 52:32
Hoe we met onze sterfelijkheid omgaan is één van de grote vragen in iedere samenleving. In Nederland is het gesprek hierover volop gaande, denk maar aan de discussie over…
23 nov 2021 · 49:34
Theoloog Kees van Ekris en literatuurcriticus Tjerk de Reus analyseren in deze eerste aflevering van Heilige Grond waar de kerkelijke verlegenheid met het spreken over grote…
Luister in de Podli-app 🎧
Volg je favoriete podcasts, luister offline en in de auto met CarPlay en Android Auto, en ga altijd verder waar je gebleven was. Gratis te proberen.
Jouw podcast? Zet de Podli-badge op je site
