Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Peter van der Ploeg en Karlijn Saris bespreken kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.
Luister in de Podli-app 🎧
Volg je favoriete podcasts, luister offline en in de auto met CarPlay en Android Auto, en ga altijd verder waar je gebleven was. Gratis te proberen.
29 sep 2026 · 34:29
Heel Italië staat op zijn kop vanwege de 800e sterfdag van Franciscus van Assisi. De heilige wordt vaak in één adem genoemd met dierendag, maar klopt dat wel? Peter en Karlijn…
22 sep 2026 · 29:18
Trump zet het mes in grote stukken beschermd natuurgebied in Utah. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalisten Sjoerd de Jong en Marcel aan de Brugh over het politieke…
15 sep 2026 · 42:56
Waarom sluit de één zich aan bij een schaakclub, en de ander bij een gewelddadige afscheidingsbeweging? Peter en Karlijn spreken met AI-wetenschapper Mijke van den Hurk, die met…
8 sep 2026 · 35:12
Haaruitval, hersenmist en constante vermoeidheid: veel vrouwen hebben zonder te weten ijzertekort. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalist Anne van Kessel die…
2 sep 2026 · 25:35
Hevige bosbranden, natuurrampen en vernietigende oorlogen: de wereld staat in de fik. In tijden van crisis steekt ook een oeroude gedachte de kop op: die van het einde der…
26 aug 2026 · 18:48
Nederland is plat, maar onder de oppervlakte tussen zand en klei ligt iets verborgen: de Zuidwalvulkaan. De vulkaan was miljoenen jaren geleden actief, maar is lang geleden…
19 aug 2026 · 19:31
Je gaat zweten, je hartslag stijgt en soms springen de tranen in je ogen. Een pepertje is niet warm, maar kan je lichaam toch laten geloven dat je mond in lichterlaaie staat.…
12 aug 2026 · 17:46
Steek ijzer in de brand en je krijgt veel warmte zonder broeikasgassen. Marcel aan de Brugh sprak een hoogleraar die alles uit zijn handen liet vallen om dat verder te…
5 aug 2026 · 21:54
Zoals de feniks altijd uit zijn as herrijst, duikt de salamander al eeuwenlang op in vurige verhalen. De vuursalamander zou zelfs ongeschonden uit de grootste vlammen…
29 jul 2026 · 16:37
Met enorme natuurbranden in Frankrijk, Spanje en Portugal staat Europa voor een nieuwe uitdaging: hoe temmen we zo snel mogelijk al dat vuur? Bedrijven en wetenschappers zetten…
22 jul 2026 · 19:52
Van zinderende Tour-etappes tot hardlopen in de middagzon: sporten in de hitte dwingt ons lichaam te kiezen tussen presteren en afkoelen. Karlijn Saris onderzocht hoe het lichaam…
15 jul 2026 · 16:58
Van Prometheus tot zomerbarbecue – vuur is al eeuwenlang verbonden met het menselijk verlangen naar macht, vooruitgang en overleving. Hendrik Spiering kijkt terug naar het…
8 jul 2026 · 51:35
Hij zorgde voor één van de eerste echte nationale wetboeken in de middeleeuwen. Hij maakte een dik spellenboek waar vandaag nog wordt mee gespeeld. Hij zong, hij tekende én…
1 jul 2026 · 56:34
De koloniale geschiedenis van Suriname werd lang vooral verteld vanuit het perspectief van koloniale macht. Maar nieuw historisch onderzoek en digitalisering van archieven laten…
24 jun 2026 · 57:05
Robbert Dijkgraaf is natuurkundige, ex-minister, krijgt af en toe regisseur Christopher Nolan op bezoek om over films te praten én weet alles over quantummechanica. Wij mogen hem…
17 jun 2026 · 40:25
Is de muziek van vroeger echt beter dan die van nu? In ieder geval is die eenvoudiger geworden, zeggen recente studies. Data-analisten onderzochten duizenden liedjes uit de…
10 jun 2026 · 40:24
Konijnen: ze zijn schattig, zacht en onschuldig. Toch voert Australië al bijna 170 jaar een felle oorlog tegen deze exoot. Miljoenen konijnen werden vergiftigd, afgeschoten en…
3 jun 2026 · 31:03
Ebola is terug. En de bestrijding van dit dodelijke virus staat of valt met het op tijd opsporen van besmettingen. Maar juist dat gaat mis bij de huidige uitbraak in de…
27 mei 2026 · 45:09
Vliegen zonder kerosine. Een staalfabriek zonder kolen. Waterstof is dé belofte van een CO2-vrije toekomst. Maar de praktijk bleek de afgelopen jaren weerbarstig. Projecten…
20 mei 2026 · 47:13
De zon wat 'zachter' zetten: is het sciencefiction of serieuze klimaattechnologie? Met minuscule, reflecterende stofdeeltjes in de lucht wil de Israëlisch-Amerikaanse start-up…
13 mei 2026 · 43:13
3 doden en minstens 10 besmettingen: de uitbraak van het dodelijke Hantavirus op het Nederlands cruiseschip Hondius heeft de wereld opgeschrikt. Inmiddels zijn alle passagiers…
6 mei 2026 · 42:25
Deze week wordt hij 100 jaar, de wereldberoemde bioloog en televisiemaker met die nóg beroemdere stem: Sir David Attenborough. Om dat te vieren, blikken we terug op zijn leven en…
29 apr 2026 · 37:10
Boven ons hoofd razen meer dan 10.000 satellieten rond de aarde, en het worden er steeds meer. Ze helpen ons met navigeren, internet, communicatie en leggen vast wat er op de…
22 apr 2026 · 33:27
Het beschermt ons tegen schadelijke straling vanuit de ruimte en zorgt ervoor dat de naald van ons kompas altijd naar het noorden wijst: het aardmagnetisch veld maakt leven op…
15 apr 2026 · 53:28
President Trump had het nog zo beloofd: geen nieuwe oorlogen. Toch ontketende hij een nieuwe bombardementencampagne in Iran. Een volgende stap in een lange geschiedenis van…
8 apr 2026 · 37:58
Hoog in de Franse Pyreneeën, omringd door besneeuwde bergtoppen, ligt het sterrenkundig observatorium van de Pic du Midi. Drie Nederlandse onderzoekers testten daar afgelopen…
1 apr 2026 · 43:06
Wij mensen delen 98 procent van ons dna met chimpansees en bonobo's, maar er is ook een belangrijk verschil: onze taal. Waar de aap zwijgt, praat de mens. Maar is dit wel zo?…
25 mrt 2026 · 32:31
Plotselinge duizeligheid, oorsuizen en knallende koppijn: tien jaar geleden meldden Amerikaanse diplomaten in Havana plots een reeks van mysterieuze klachten. De oorzaak? Volgens…
18 mrt 2026 · 45:14
In het adresboekje van Jeffrey Epstein stonden opvallend veel wetenschappers - van Nobelprijswinnaars tot publieke intellectuelen als Noam Chomsky. Uit de Epstein Files blijkt…
11 mrt 2026 · 41:23
Het is mei 1926. De zeppelin Norge bereikt als eerste ooit de geografische Noordpool. Maar de beroemde Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen en Italiaanse ingenieur Umberto…
4 mrt 2026 · 32:08
Hij breekt bladeren af en ruimt dood organisch materiaal op: de schimmel Aspergillus fumigatus is een nuttige tuinhulp. Maar soms duikt hij ook op in het menselijk lichaam en dan…
25 feb 2026 · 38:40
Tumoren bestralen zonder omliggend weefsel te beschadigen: protonentherapie was de grote belofte in de kankerzorg. Maar nu is de therapie stilgelegd voor patiënten met een…
18 feb 2026 · 41:03
Waarom ergert iedereen zich zo aan betweters? In de sportschool vinden we het heel normaal als de coach je afbeult of corrigeert. Maar iemand die je met betere kennis op de…
11 feb 2026 · 47:39
Bijna 56miljoen jaar geleden warmde de aarde razendsnel op. Het was de laatste keer dat het klimaat bijna net zo snel veranderde als nu — met ingrijpende gevolgen voor het leven…
4 feb 2026 · 30:40
Bijna een eeuw geleden zorgde de ontdekking van penicilline voor een revolutie in de gezondheidszorg. Voor het eerst konden infecties effectief worden behandeld. Maar nu staan we…
28 jan 2026 · 53:42
Wat honderd jaar geleden nog ondenkbaar was, is nu voor sommige mensen de enige manier om dóór te leven: het vervangen van een orgaan. Voor NRC-redacteur Jeroen van der Kris werd…
21 jan 2026 · 44:48
Donald Trump is één jaar aan de macht. Het is nog steeds chaos, maar wel chaos waar een plan achter zit. De Amerikaanse wetenschap wordt fundamenteel heringericht met decreten…
14 jan 2026 · 38:40
Verborgen ruïnes diep in de jungle, brede wegen van tientallen kilometers lang: geavanceerde technieken zorgen de laatste jaren voor een stroom aan nieuwe archeologische…
7 jan 2026 · 44:08
Egoïsme en samenwerken: het zijn twee uitersten. Maar in de Middeleeuwen bleek precies die combinatie verrassend effectief. In Noord-Europa ontstond de Hanze: een los netwerk van…
30 dec 2025 · 41:56
In de Atlantische Oceaan, in de Golf van Guinea ligt een eiland: Null Island. Je kunt er vakantiehuizen huren en fietsroutes volgen. Tenminste, dat lijkt zo. In werkelijkheid is…
25 dec 2025 · 31:47
Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend…
24 dec 2025 · 28:22
Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend…
23 dec 2025 · 37:05
Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend…
17 dec 2025 · 55:40
Groenland: een eiland van ijs, fjorden en walrussen, waar ooit nauwelijks mensen kwamen. Maar een kleine duizend jaar geleden veranderde dat. In het zuiden vestigden zich de…
10 dec 2025 · 38:49
Vandaag worden de jaarlijkse Nobelprijzen officieel uitgereikt aan wetenschappers in de natuurkunde, medicijnen, scheikunde en economie. En dan zijn er natuurlijk nog de…
3 dec 2025 · 35:06
In Europa zijn nooit eerder zoveel wilde vogels besmet geweest met vogelgriep als nu. Inmiddels vallen zelfs huisdieren ten prooi aan de ziekte. De angst groeit dat het virus op…
26 nov 2025 · 38:22
Botsende sterren en zwarte gaten veroorzaken zwaartekrachtgolven in de ruimtetijd die zelfs op aarde waarneembaar zijn. In 2015 werd er zo’n golf voor het eerst waargenomen en…
19 nov 2025 · 54:32
De zestienjarige Carlo Acutis, een diep gelovige jongen uit een niet-religieus gezin, overleed aan leukemie en werd onlangs heilig verklaard. De ‘cyberheilige’ op sneakers staat…
12 nov 2025 · 28:30
Een groep bedreigde kaalkopibissen in Zuid-Duitsland moet een nieuwe migratieroute aanleren naar Zuid-Spanje. Ze krijgen hulp van een wetenschapper die met een ultralicht…
5 nov 2025 · 27:17
Het ene bloed is het andere niet. Wat er bij jou door je aderen stroomt, kan bij iemand anders juist een levensgevaarlijke reactie veroorzaken. De bloedbank heeft daarom een test…
29 okt 2025 · 43:57
Koralen vormen de meest biodiverse ecosystemen onder water: ze zijn kleurrijk, levendig en vol leven. Maar door klimaatverandering, vervuiling en overbevissing verdwijnen riffen…
22 okt 2025 · 48:58
Als je driehonderd jaar geleden over straat liep in Nederland, kon je een gesprek misschien nog nét volgen. Ga je nóg verder terug, dan wordt het al snel onverstaanbaar voor…
14 okt 2025 · 33:59
Jane Goodall, de Britse wereldberoemde chimpanseeonderzoeker en natuuractivist, is op 91-jarige leeftijd overleden. Op 26-jarige leeftijd veranderde ze de primatologie met haar…
8 okt 2025 · 15:16
Woensdag wonnen Susumu Kitagawa, Richard Robson en Omar M. Yaghi de Nobelprijs voor Scheikunde voor de ontwikkeling van „een nieuw soort moleculaire architectuur”:…
7 okt 2025 · 15:40
De Nobelprijs voor de Natuurkunde is dinsdag uitgereikt aan John Clarke (1942 ), Michel H. Devoret (1953) en John Martinis (1958) voor hun onderzoek naar de eigenschappen van…
6 okt 2025 · 15:46
De Japanse Shimon Sakaguchi en Amerikaanse Mary E. Brunkow en Fred Ramsdell deden fundamentele kennis op over de manier waarop het immuunsysteem eigen overactieve afweercellen…
1 okt 2025 · 45:47
Voor wie zich ’s nachts soms eenzaam voelt is het wellicht een troost om te weten dat je nooit écht alleen bent. Miljoenen microben kruipen tijdens je slaap in, op en langs je…
24 sep 2025 · 31:24
De één roemt het schrijfgevoel, de ander de ervaring, de esthetiek; wie denkt dat de computer het schrijven met een vulpen heeft vervangen, heeft het mis. Vulpennen zijn populair…
17 sep 2025 · 27:34
CAR-T, een therapie die ziekmakende cellen opruimt, was al veel belovend in kankeronderzoek, maar laat nu ook goede resultaten zien bij het behandelen van auto-immuunziektes.…
10 sep 2025 · 38:21
Een fluisterende stem, zacht getik, gefriemel met een papiertje — voor miljoenen mensen is het pure ontspanning. ASMR, een zintuiglijke sensatie die via video of audio mensen tot…
3 sep 2025 · 32:13
Een wolk van een baby, de strijd tegen kanker, de economie die hapert als een oude motor. Metaforen kunnen ons helpen situaties of verschijnselen in één krachtig beeld te vatten,…
27 aug 2025 · 51:26
We zien het christendom als een strak georganiseerde kerk, met eeuwenoude tradities die vanaf de ontstaansperiode onveranderd zijn. Maar iedere tijd had zijn eigen christendom.…
20 aug 2025 · 55:31
In 1769 maakt de Polynesische meesternavigator Tupaia een zeekaart voor de Engelse ontdekkingsreiziger James Cook. Al kort daarna werd de kaart bespot door westerlingen als…
13 aug 2025 · 19:32
Donald Trump schept dagelijks zoveel onzekerheid met zijn importheffingen, dat economen overuren maken in het voorspellen van de toekomst. En er zijn meer vragen waar ze mee…
6 aug 2025 · 20:23
Uren wakker liggen in de nacht, vanwege een afspraak morgen. Op de fiets peinzen over wat er gebeurt als je je baan verliest, of over die gênante opmerking tijdens de lunch. We…
30 jul 2025 · 27:03
Speculeren over de toekomst doen we allemaal, maar deelnemers van online forecasting-toernooien pakken het serieuzer aan. En met succes. Laura Wismans dook in hun wereld en wilde…
23 jul 2025 · 19:28
Potscherven uit de middeleeuwen, houtskool uit de steentijd: diep in de bodem zit het verleden, wachtend om in de toekomst opgegraven te worden. Toch laten archeologen de grond…
16 jul 2025 · 18:15
Ze leiden tot straten die blank staan en kelders die onderlopen: flash floods. Die plotselinge overstromingen door hevige regenval zullen door klimaatverandering steeds vaker…
9 jul 2025 · 23:15
Van orakels tot koffiedik kijken – voor veel heersers uit het verleden waren tekens en voorspellingen geen bijgeloof, maar belangrijke hulpmiddelen bij grote beslissingen.…
2 jul 2025 · 34:01
Minder regen en meer zon: het wordt steeds vaker en langer droog. In Nederland vallen vennen nu regelmatig droog. Wat betekent dit voor de dieren in en rond het water? En wat…
25 jun 2025 · 43:18
Een programma dat wiskundige bewijzen kan leveren, een digitale assistent die meekijkt met ploeterende wiskundigen. Kunstmatige intelligentie betreedt met rasse schreden het…
18 jun 2025 · 42:36
We zien DNA meestal als onze vaste kern – iets wat we van onze ouders krijgen en doorgeven aan onze kinderen. Vroeger dacht ook de wetenschap zo. Maar dat idee klopt al lang niet…
11 jun 2025 · 41:13
Tien jaar na de terugkeer van de wolf woedt het maatschappelijk debat over zijn plek in Nederland heviger dan ooit. Sommigen zijn verrukt dat de wolf hier weer is, anderen zien…
4 jun 2025 · 47:12
In een tijd waar veel medische aandoeningen worden gedeeld, voelen de chronische darmziektes colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn als het laatste taboe. Poepen houden we het…
28 mei 2025 · 30:45
Bijna 90 procent van de wereldbevolking draagt herpes bij zich, soms zichtbaar als koortslip of gordelroos, soms sluimerend diep in het lichaam. Onderzoeken laten zien dat er een…
21 mei 2025 · 46:23
Alcohol is bijna net zo oud als het heelal zelf. De consumptie door zoogdieren begon een stuk recenter - zo’n zestig miljoen jaar geleden, in de vorm van gistend fruit. Hoe werd…
14 mei 2025 · 45:38
Ze leven op totaal verschillende plekken — van Zuid-Afrikaanse rotskusten tot het ijs van Antarctica — maar overal wankelt hun bestaan. De vis raakt op, het ijs smelt en hun…
7 mei 2025 · 45:02
Ze laten je eerst lachen – en dan nadenken. De Ig Nobelprijzen zijn de vrolijke tegenhangers van de échte Nobelprijzen, voor onderzoek dat op het eerste gezicht absurd lijkt,…
30 apr 2025 · 47:18
Sommige mensen zien de wereld door een roze bril, terwijl anderen altijd uitgaan van het ergste. Waarom is de één optimist en de ander een pessimist? Hoe ontstaat zo'n houding…
23 apr 2025 · 47:33
De Romeinen gebruikten al beton in veel van hun bouwwerken, bijvoorbeeld het Pantheon in Rome. Tegenwoordig zit beton in bijna alle bouwconstructies. Maar cement, het bindmiddel…
16 apr 2025 · 52:52
Onbehaarde Apen ging wadlopen in het grootste droogvallende getijdengebied ter wereld en zag er de constante beweging van water en zand. Prachtig, maar die beweeglijkheid leidt…
9 apr 2025 · 34:12
Veel in de Nederlandse natuur is eetbaar, maar sommige soorten kun je beter niet opeten. Wat gebeurt er precies wanneer je een giftige plant hebt gegeten? Of wanneer je op de hei…
2 apr 2025 · 45:11
Sinds de mens op twee benen is gaan staan, zijn we in wezen altijd onderweg. Maar wandelen, lopen voor plezier en ontspanning, is pas een recente ontwikkeling. Waarom zijn we…
26 mrt 2025 · 31:48
Ze warmt ons op, onze zon, onze ster, die we zo graag zien. Toch weten we maar weinig van haar af. Twee onbemande onderzoeksschepen zijn onlangs dichtbij de zon geweest,…
19 mrt 2025 · 45:30
Octopus wordt op allerlei plekken in de wereld gegeten. Zelfs in de Nederlandse supermarkt liggen er nu tentakels in het koelvak. Niet gek dus, dat er ook plannen zijn om octopus…
12 mrt 2025 · 38:14
In veel landen lijkt het steeds krachtiger op te spelen: xenofobie. Waar komt deze angst voor de ander vandaan? En hoe wortelen deze gevoelens in de samenleving? En, kun je ook…
5 mrt 2025 · 32:57
Onderzoeksbeurzen die worden bevroren, datawebsites die op zwart gaan en een lijst met verboden woorden: Donald Trump is nog geen honderd dagen aan de macht of hij haalt al flink…
26 feb 2025 · 41:55
De aarde warmt op, en rap. En dat wordt erg zichtbaar op de Noordpool. Volgens klimaatmodellen ligt er binnen tien jaar 's zomers al geen ijs meer op de Noordpool. Onderzoekers…
19 feb 2025 · 41:57
Donald Trump zei in zijn inauguratiespeech dat hij de stars and stripes wil planten op de planeet Mars. Het is een droom die techbaas Elon Musk en met hem al vele anderen al…
12 feb 2025 · 42:25
Een bolderend korhoen is al decennialang een waar Nederlands natuurspektakel, alleen te zien en te horen in de lente, bij zonsopgang, op de heide van de Sallandse Heuvelrug. Maar…
5 feb 2025 · 25:52
Jojo-en, veel mensen die diëten hebben er last van. Waarom is het zo moeilijk om op gewicht te blijven als je bent afgevallen? Wat gebeurt er in het lichaam? En waarom jojoot de…
29 jan 2025 · 43:26
Het is een snelgroeiend onderzoeksgebied, maar werd lang met argusogen bekeken: astro-biologie, het wetenschappelijk onderzoek naar buitenaards leven. Hoe doe je onderzoek naar…
22 jan 2025 · 39:37
In Nederland worden voor biomedisch onderzoek proefdieren gebruikt. Tegelijkertijd groeit de maatschappelijke verontwaardiging over dit type testen. Heeft onderzoek met…
15 jan 2025 · 39:03
Genocide is de zwaarste misdaad tegen de menselijkheid. Tegelijkertijd is het moeilijk genocide te bewijzen. Welke criteria zijn er? Hoe lang vinden genocides al plaats? En wat…
8 jan 2025 · 41:24
Het is winter. Planten en bomen lijken dood of in diepe slaap. Toch gebeurt er van alles, onder en boven de grond. Wie goed kijkt, ziet ontluikende, groene, en zelfs bloeiende…
1 jan 2025 · 42:41
Je komt hem tegen in kinderboeken, stripverhalen, tekenfilms: Reinaert de Vos. Het oorspronkelijke dertiende-eeuwse dierenverhaal 'Van den vos Reynaerde' is de bekendste en…
25 dec 2024 · 41:42
We drinken thee, gebruiken oordopjes en kopen een duur matras. We doen alles voor een goede nachtrust. Maar wat gebeurt er precies in onze slaap? En is die 8 uur eigenlijk wel…
18 dec 2024 · 51:24
Ze had alles tegen om wereldberoemd wetenschapper te worden: ze was arm, immigrant én leefde in een tijd waarin vrouwen nauwelijks toegang kregen tot de universiteit. Toch deed…
11 dec 2024 · 38:02
Het poolijs smelt door de klimaatopwarming. Lastig voor de ijsbeer, want die heeft ijs nodig om op zeehonden te kunnen jagen. Toch zijn er véél meer ijsberen dan 50 jaar geleden.…
4 dec 2024 · 41:37
Ieder kind kent het alfabet en ook de herkomst ervan leek altijd zo simpel. Maar kleicilinders in Syrië zorgen nu voor verwarring. Wanneer is het alfabet echt ontstaan? En hoe is…
Luister in de Podli-app 🎧
Volg je favoriete podcasts, luister offline en in de auto met CarPlay en Android Auto, en ga altijd verder waar je gebleven was. Gratis te proberen.
Jouw podcast? Zet de Podli-badge op je site
